Nieuws

Meerwaarde 10-15?

Onderzoek haarbaarheid 10-15 voorziening Harderwijk

harderwijk

In de gemeente Harderwijk gaan ruim 9000 leerlingen naar alle lokale scholen voor primair en voortgezet onderwijs. Deze scholen vallen onder tien besturen: Proo, SKOFV, El Amal, Athena Vrije Scholen, VCO Harderwijk Hierden, Cordeo Scholengroep, Educare, Christelijk College Nassau-Veluwe, RSG Slingerbos I Levant en VMBO Morgen College. Deze besturen onderzoeken de meerwaarde en haalbaarheid van een gezamenlijke 10-15 voorziening. De meerwaarde kan bestaan uit het creëren van een aanbod voor leerlingen dat nog niet bestaat in Harderwijk. Een gezamenlijk eigenaarschap wordt verkend om mogelijke bestuurlijke concurrentie te ontstijgen. De kern is een passend en dekkend aanbod voor álle leerlingen; niet de bestuurlijke profilering.

Het waarom.

schoolchildren-004
  • Vanuit de (toegepaste) wetenschap bestaat een stevige kennisbasis over de ontwikkeling van kinderen in de vroege puberteit. Van daaruit kan de meerwaarde blijken van specifiek onderwijs voor 10-15 jarigen. Kortweg: kinderen verschillen op die leeftijd sterk van elkaar in termen van vroeg- of laat bloeien. Ze maken een zodanige fysieke- en hersenontwikkeling door dat het voor sommigen goed kan zijn in een omgeving te zitten waar ze langer kunnen experimenteren en onderzoeken wat hen het beste past.
  • Velen in de samenleving en wetenschap verbinden dat direct aan de - voor een deel van deze kinderen - problematische sectorale knip tussen PO en VO in Nederland: vooral het ‘vroege’ keuzemoment op 12 jarige leeftijd. Het flexibeler inrichten van deze periode met een alternatief onderwijsmodel voor 10-15 onderwijs, kan voor bepaalde leerlingen en ouders passend(-er) zijn.
  • Zo'n onderwijsmodel kan ook bijdragen aan de vergroting van de kansengelijkheid. Kinderen met leer- en/of sociaal-emotionele achterstanden, hoogbegaafden of andere specifieke groepen kunnen in een andere setting hun achterstanden inlopen/ wegwerken, of op een eigen leervraag bediend worden. Zo kan mogelijk een ‘fairer’ keuzemoment geregeld worden. Voor weer andere leerlingen kan ook versnelling aan de orde zijn.
  • Er bestaat, tenslotte, een aantal als negatief beleefde data op landelijk niveau, die de urgentie verder onderstrepen: (1) een derde van de kinderen zit na 3 jaar op een ander niveau dan het BaO-advies; (2) er zijn nog steeds (te) veel zittenblijvers (12%); (3) er is een toenemend aantal kinderen in deze leeftijdsgroep met symptomen van ‘vast lopen of stress’.
    Deze zaken hebben natuurlijk meerdere oorzaken. Wellicht kan 10-15 onderwijs een deelbijdrage leveren aan de terugdringing ervan. Dat is het vertrekpunt van de 10 besturen.

Concretisering onderwijsstrategie Harderwijk 2019-2029
Ze geven daarmee ook concrete invulling aan de gezamenlijke afspraken met de gemeente in de strategische onderwijsvisie Harderwijk 2019-2029. "Ieder kind en iedere jongere moet in Harderwijk zijn of haar talenten maximaal kunnen ontwikkelen in een veilige leeromgeving. Er mogen geen talenten verloren gaan in Harderwijk. De gemeente en de schoolbesturen zien het als hun maatschappelijke en onderwijskundige opgave zich maximaal in te zetten voor de talentontwikkeling van ieder kind en iedere jongere die opgroeit in Harderwijk. Onderdeel hiervan vormt de reeds gaande beleidsontwikkeling van 'tienercolleges'. De gemeente wil dit proces ondersteunen om te komen tot een sterke voorzieningenstructuur in Harderwijk."

foto-210219-ondertek-intentieverklaring-img_1363

Onderzoek haalbaarheid
De bestuurders hebben een intentieverklaring ondertekend in het voorjaar van 2019. Dat is de start geweest voor de opstelling van een nadere uitwerking van het Harderwijker 10-15 Model en een onderzoek naar de haalbaarheid: organisatorisch, juridisch, financieel en qua huisvesting. Juridisch adviseur Bart Wever en ik voeren dit onderzoek uit, in nauwe samenwerking met een projectgroep van medewerkers van de betrokken PO en VO scholen. In de loop van september 2019 zijn daarvan de uitkomsten bekend. Hiermee kan elk van de besturen - na overleg met de eigen toezichthouder en de medezeggenschap - bepalen of ze door kunnen en willen naar de volgende fase: de eventuele voorbereiding van de start per september 2020.

100 x Schoolplan...

Workshop op Netwerkdag Kwaliteitsmanagement Voortgezet Onderwijs 5 november 2019

kwaliteitszorg-vo

De jaarlijkse Netwerkdag vindt dit jaar plaats in het Congrescentrum Domstad Utrecht. Ik ben gevraagd voor de uitvoering van een ontwerpsessie rondom het thema Schoolplan (4 jaren strategisch document van school of scholenkoepel). De focus ligt op het proces of het traject van ontwikkeling: de inschakeling van mensen intern en extern. Daarin is er bijzondere aandacht voor de specifieke rol van de kwaliteitszorgmedewerker in dit proces.

Kort de inhoud
Het Schoolplan is een verplicht vierjaarlijks op te stellen document. Het kan ook een punt op de horizon vormen, inspirerend of richting gevend. Of: het houvast voor de kwaliteitsmedewerker. Het schoolplan kan ook gezien worden als een plaag voor de creativiteit en het werkplezier van mensen. Het kan ook een checklist voor meting zijn. Of, voor de pessimisten, een dode letter. Of, voor de optimisten, een thermometer voor ontwikkeling…. En ga zo maar door..
De kunst is om te ontdekken welk type ontwikkeltraject en welk type schoolplan past bij de ontwikkelingsfase van de organisatie. Vooral ook: waar zijn de mensen (leerlingen, ouders en medewerkers) nu aan toe?! Wat is de rol die op enig moment aan het schoolplan kan/moet worden toegekend?
Vanuit dat oogpunt kan dan ook de plek en rol van de kwaliteitszorgmedewerker gekozen worden. We gaan in deze workshop het schoolplan vanaf verschillende gezichtspunten ‘te lijf’. Dan gaan we op lichtvoetige en gechargeerde wijze oefenen: deelnemers werken een aanpak uit: ze ontdekken de eigen rol erin.

schoolplan

Meer informatie en aanmelding: www.kwaliteitszorgvo.nl

Focus on Quality

Zandvoort The Netherlands - May 22-24 yearly Erasmus+ TCA Officers Meeting

zandvoort1

The annual Erasmus + TCA Officers’ Meeting was held on May 22-24 2019 in Zandvoort, The Netherlands. The meeting was organized by the Hungarian SALTO Centre and hosted by the Dutch Erasmus + Education and Training National Agency.

zandvoort-2

The meeting focused on Quality in TCA. It covered both theory and practice. A training on the SALTO E&T Platform was included in the agenda as well as formal and informal sessions for networking and planning TCAs for 2020.
Moreover DG EAC (European Commission) and EC Programme Magagement Working Group representatives shared intormation about the new E+ Programme.
A group of 70 participants of all EC countries attented the meeting. I acted as the facilitator of the three day seminar.

zandvoort-3

Regiowet?!

Radio 1 Item : Gedeputeerde Harry van der Maas over Regiowet voor onderwijs en leefbaarheid Zeeuws Vlaanderen

De politici in verschillende Nederlandse krimpregio's en in Den Haag denken steeds meer na over eventuele invoering van gerichte wetgeving voor specifieke regio's.
Eén daarvan is Zeeuws Vlaanderen. In deze regio timmeren gemeenten en besturen voor onderwijs, opvang en bedrijfsleven al enige tijd samen aan de weg om het gebied attractief en vitaal te houden.

Luister hier naar het interview met demissionair gedeputeerde Harry van der Maas uit Radio 1 Vandaag:
https://www.nporadio1.nl/radio-eenvandaag/onderwerpen/498065-onderwijs-in-krimpregio-s-dit-doen-ze-in-zeeuws-vlaanderen

zeeuws-vlaanderen

Bucharest in spring

Next Conference Erasmus + European Directors Network April 9-11 Romania

piata-revolutiei

The national agencies responsible for the EU Programme Erasmus + are preparing for the new programme 2021-2027. The next informal meeting of the directors network Education & Training will be held in Bucharest. In this conference the members of the network want:

  • to get updated about relevant developments regarding the future Erasmus programme and connected EU policies;
  • to shape the future programme and to give an input in this respect;
  • to plan strategically future training activities and the use of the platforms;
  • to get updated with initiatives/activities implemented within the network itself;
  • to start networking with the Youth network
bucarest0313_007-640x480

The Erasmus+ programme for training and education is carried out in all 28 member countries of the European Union. In 2016 the Informal European directors network was formed. The forming of this network derived from the need for more strategic cooperation at Erasmus+ NA Directors’ level: in order to strengthen the external position and internal functioning of national agencies and achieving the strategic goals of Erasmus+.
In the half yearly conferences of the network, I act as the facilitator. In the fall of 2019 the next meeting will be held in Finland, followed by conferences in Croatia and Germany in 2020.

Succes verduurzamen

kunst

Provinciale Zeeuwse Courant - 7 februari 2019:
Steeds meer peuters bezoeken in Zeeuws-Vlaanderen startgroepen waar ze al vanaf twee jaar terecht kunnen. Het succes smaakt naar meer.
In 2011 opende in Koewacht de eerste startgroep. Kinderopvang Zeeuws-Vlaanderen zette er de schouders onder met basisschool De Vlaswiek. Het idee erachter is even simpel als doelmatig. In Vlaanderen kunnen kinderen (ook Nederlandse) al vanaf tweeënhalf jaar naar de basisschool, in Nederland ‘pas’ vanaf vier jaar, met als gevolg minder leerlingen voor De Vlaswiek. Met de startgroep is daar een dam tegen opgeworpen.
Nieuw Namen, Sas van Gent en Clinge volgden al snel na Koewacht. Het aantal peuters in startgroepen steeg naar 45 in 2015. ,,En inmiddels hebben wij twaalf startgroepen in negen woonkernen met samen 258 peuters”, vertelde Rianne Vons, directeur Kinderopvang Zeeuws-Vlaanderen, deze week op een PvdA-discussieavond over onderwijs in Terneuzen.

Weglek
Het ‘weglekken’ naar Belgische scholen is niet gestopt. Vons rekende voor dat nog altijd tweehonderd peuters, zeshonderd basisscholieren en zeshonderd middelbare scholieren uit Zeeuws-Vlaanderen naar Vlaanderen trekken. Dit scheelt Zeeuws-Vlaamse scholen 8,75 à 10 miljoen euro aan inkomsten op jaarbasis.
Startgroepen hebben de uitstroom naar België wel sterk beperkt, aldus Vons. Het aantal moet daarom wat haar betreft verder worden uitgebreid naar alle kernen die in de buurt van de grens liggen. Cadzand/Retranchement, Aardenburg, IJzendijke, Philippine en Axel hebben nog geen startgroepen. Als het aan Vons ligt, komen die er op redelijk korte termijn. Ze schetste een toekomstbeeld voor 2023 met 28 startgroepen in vijftien woonkernen die door 450 peuters worden bezocht. ,,Dat zet zoden aan de dijk.”

heikant

Financiering
Een strijd moet er nog wel gestreden worden. De startgroepen kosten extra geld, waarvoor geen structurele financiering bestaat. Ouders betalen voor de twee van de vijf dagdelen die peuters naar een startgroep gaan. De rest moet uit andere potjes komen. Zeeuws-Vlaamse scholen besteden er gelden aan die zij voor scholenfusies hebben ontvangen, maar die zijn slechts zes jaar beschikbaar.
,,We zijn daarom", meldde Vons, ,,volop in Den Haag aan het lobbyen om hier structureel geld voor te krijgen.” Ze heeft daar redelijk veel vertrouwen in. ,,De situatie in Zeeuws-Vlaanderen is ook uniek. In niet één andere grensstreek speelt de uitstroom van leerlingen zo sterk. Het gaat om de leefbaarheid van de streek, want als veel kinderen naar België gaan, zie je dat later ook terug in het leerlingenaantal op middelbare scholen."

Ik ondersteun de drie Zeeuws-Vlaamse gemeenten, de vijf schoolbesturen en de drie kinderopvangkoepels bij de agendering en uitvoering van hun toekomstplannen. Die zijn gericht op onder meer IKC ontwikkeling, verbinding met voortgezet onderwijs, de startgroepen, professionalisering van medewerkers, samenwerking en clustering van voorzieningen.

Feest!

Start van het 'nieuwe' Aves, stichting primair onderwijs gemeenten Noordoostpolder, Kampen, Vollenhove

190128feestavond2

Zo'n 500 medewerkers liepen aan het begin van vrijdagavond 18 januari binnen in Theater het Voorhuys in Emmeloord. Daar werd het samengaan van de 36 scholen van Aves en SCPO in het 'nieuwe' Aves groots gevierd.

De geschiedenis en de toekomst
Leo Breukel, bestuursvoorzitter, trapte af met mooie woorden over toen en nu. “Want als je wilt weten waar je heen gaat, moet je weten waar je vandaan komt.” Hij vertelde over de geschiedenis van de polder, de verzuiling, het ontstaan van (fusie)scholen en het ontstaan van voorgangers Aves en SCPO. Niels Strolenberg nam het woord van hem over. De voorzitter van de raad van toezicht blikte terug op het fusieproces als een onvergetelijke reis die, naast doorzettingsvermogen, ook samenwerking vergde van de bemanning. “Ook de toekomstige reis in het primair onderwijs van de drie gemeenten vraagt om lef en samenwerkingszin op een weg die we samen bepalen.”

Niets is onmogelijk, als je ideeën de ruimte geeft
Ook wethouder Hans Wijnants van de gemeente Noordoostpolder sprak de zaal vol Aves mensen toe. Hij feliciteerde iedereen, want de fusie is absoluut een buitengewone prestatie. Zelfs in Den Haag is het opgevallen: drie denominaties binnen één stichting. Zijn slotwoorden: “Zorg dat de kinderen gaan pionieren en blijven jullie hetzelfde doen!” Kristiaan Strijker, lid CvB, keek vooruit en benadrukte nogmaals de centrale plek van de kinderen: wij zijn er om hun mogelijkheden te ontwikkelen en te vergroten.
Medewerkers en leerlingen lieten in een nieuw promotiefilmpje zien en horen waar Aves voor staat. “Vanuit de leuze Jouw plek bij ons liggen bij Aves de kansen voor het oprapen, laten we die met beide handen aangrijpen!”
Cabaretier Kees van Amstel en rootsband Alice Springs verzorgden het slotakkoord van een geslaagd feest.

190128feestavond4

Dank!
Mensen van Aves: het was mooi om een tijd met jullie mee te lopen in het fusieproces. Dank voor de goede samenwerking in de afgelopen jaren én voor het persoonlijke dankwoordje op het podium van Het Voorhuys. Ik wens jullie en de kinderen in de regio Noordoostpolder een prachtige toekomst!

Kleurrijke uitzichten

2019-big

To be the future

Nieuw Schoolplan 2018-2022 Stedelijk College & International School Eindhoven

sp-logo-eindhoven

De stichting SPVOZN in Eindhoven heeft drie scholen: twee vestigingen van het Stedelijk College (Oude Bossche Baan & Henegouwenlaan) en de Internationale School.
De titel van het nieuwe schoolplan voor deze drie VO-scholen is ‘To be the future’. In de eigen woorden van de scholen: "Jij bent de toekomst, leerling. Maar ook jij, medewerker op een van de locaties. En ja ook jij, achtste groeper die de scholen binnenkort welkom willen heten. In het nieuwe schoolplan is vastgelegd hoe al deze spelers met elkaar (leerlingen, medewerkers en ouders) die toekomst samen vorm gaan geven.

Het nieuwe Schoolplan 2018-2022 is opgebouwd rondom zes competenties van leerlingen:

  • Persoonlijke ontwikkeling: je bent zelf de regisseur van je eigen ontwikkeling.
  • Zelfredzaamheid: ben wijs en weerbaar in een altijd veranderende wereld.
  • Creativiteit: creëer mogelijkheden voor jezelf en anderen door creatief en flexibel te zijn.
  • Communiceren: probeer de wereld te begrijpen en zorg dat je zelf begrepen wordt.
  • Wereldburgerschap: ben bewust van je plek op de aarde en maak ‘m toekomstbestendig.
  • Ondernemendheid: neem initiatief, durf risico’s te nemen en werk samen om dingen voor elkaar te krijgen.
shadows

Deze uitgangspunten hebben allemaal één ding gemeen: neem initiatief. Ging het gisteren wat minder? Misschien gaat het vandaag wel veel beter. En anders is morgen weer ‘A New Day’!"

In de afgelopen maanden is dit schoolplan gemaakt voor en door de mensen van de drie scholen: leerlingen, ouders, medewerkers, directeuren, bestuurders, toezichthouders en externe relaties van de scholen in de Brainport regio. Ik heb daarbij ondersteund als procesbegeleider.
Lees hier: <https://www.stedelijkcollege.nl/Flex/Site/Download.aspx?ID=8563 >

Start CAO traject

Vakbonden en PO raad begonnen met onderhandelingen nieuwe cao

cao-po-3

De sociale partners in het primair onderwijs zijn begonnen met de onderhandelingen voor een nieuwe cao. Vakbonden AOb, CNV Onderwijs, FvOv, FNV Overheid, AVS en werkgeversorganisatie PO-Raad wisselden op 5 december hun inzetbrieven uit als start van de cao-onderhandelingen.

De CAO PO 2018-2019 loopt tot 1 maart 2019. De sociale partners gaan daarom het gesprek aan over een nieuwe cao voor het primair onderwijs. Voor leraren is met de CAO PO 2018-2019 een belangrijke stap gezet naar een eerlijk en rechtvaardig salaris, mede door de extra loonruimte van 270 miljoen die minister Slob investeerde in de verhoging van lerarensalarissen én de aanvullende inzet van werkdrukmiddelene. Sociale partners hebben afgesproken tijdens deze cao-onderhandelingen tenminste te onderzoeken of de functiebeschrijvingen van ondersteuners nog actueel zijn en te kijken naar de positie en beloning van schoolleiders.
Ik ondersteun de onderhandelingen in de rol als onafhankelijk voorzitter van de cao-tafel.

10-15 in Harderwijk ?

Trots op VMBO

6181_trots-op-vmbo_facebook-header-2018_xl

In Apeldoorn is het tweede jaar van start gegaan van de campagne Trots op vmbo. Het Waarom van deze campagne is heel simpel. Het vmbo-diploma is iets om trots op te zijn. Het vmbo vormt een sterke basis voor veel beroepen en biedt volop kansen voor een succesvolle toekomst.

Ambassadeur
Loes Arends is een jaar lang ambassadeur voor het vmbo in Apeldoorn. De leerlinge van het Sprengeloo won op 15 november de finale van de verkiezing uit negen hoogvliegers. Van de negen geselecteerde hoogvliegers waren drie finalisten overgebleven. Naast Loes waren dat Wessel Rouw (Cortenbosch) en Kim Nokkert (Edison College). Zij presenteerden zichzelf aan het publiek en de vakjury. Die bestond uit Nathan Stukker (wethouder onderwijs gemeente Apeldoorn) Jan Haverkamp (projectleider Techniek Platform Apeldoorn) en Jantine Keuterink (programma-technicus en oud-leerling van het Veluws College Cortenbosch).

edison

,,Het vmbo is gewoon verschrikkelijk mooi beroeps onderwijs’’, aldus winnares Loes Arends. Zij wist de jury te overtuigen doordat zij het publiek meenam in haar enthousiaste verhaal en ambitie om het vmbo écht op de kaart te zetten. ,,Op de Scholenmarkt in Twello vertel ik andere leerlingen dat je met een vmbo-diploma echt een voorsprong hebt op een vervolgopleiding.’’ In een filmpje vertelden anderen over Loes hoe zij als verbinder vaak het initiatief neemt en een echte doorzetter is. De twee andere finalisten Kim en Wessel combineren school met sporten op een hoog niveau: Kim als rytmisch gymnaste en Wessel als volleyballer. ,,Het is belangrijk dat je doet wat je leuk vindt en op het vmbo kun je helemaal jezelf zijn.’’ Dat was de gezamenlijke boodschap van alle drie de hoogvliegers. Met deze verkiezing laten de vmbo-leerlingen zien, dat zij ambitieus zijn, hard werken en maatschappelijk betrokken zijn.
Via deze campagne werken de initiatiefnemers, de gemeente Apeldoorn en de drie Apeldoornse vmbo-scholen (Sprengeloo, Edison College en Veluws College Cortenbosch) aan een positief beeld van het vmbo-onderwijs. De campagne is onlangs voor drie jaar verlengd.

vmbo-teken

Project Sterk VMBO
Naast de campagne loopt in Apeldoorn ook nog het project Versterkt VMBO. Daarin heb ik de rol van projectleider. De voor de drie vmbo scholen verantwoordelijke besturen, VOG en AVOO, hebben de opdracht gegeven om te komen tot een toekomstbestendige inrichting van het vmbo in de stad. Daarbij zal geanticipeerd worden op de eisen die gesteld worden door leerlingen, ouders, vervolgonderwijs, gemeente, bedrijfsleven en maatschappelijke instellingen. Al deze groepen zijn betrokken bij het onderzoekdeel van het project. Vóór de zomer van 2019 moet er een visie liggen, voorzien van een ontwerp voor inrichting.

Sein op Groen

Minister verleent goedkeuring aan fusie Aves en SCPO

De besturen Aves en SCPO hebben samen 35 scholen in de gemeenten Noordoostpolder, Vollenhove en Kampen. Samen met de mensen in de organisaties en in de regio is in de afgelopen anderhalf jaar onderzocht of meer samenwerking op draagvlak kon rekenen. Dat bleek het geval! Er is gesproken met ouders, dorpsraden, de drie colleges van B&W, de eigen medewerkers en directeuren. De inspraakorganen en de raden van toezicht zijn intensief betrokken bij de verschillende stappen in de besluitvorming.
Daaruit is gebleken dat veel enthousiasme bestaat voor het samengaan van de beide organisaties. Meerwaarde wordt verwacht voor: de onderwijskwaliteit, het behoud van scholen in de kernen en wijken, de samenwerking met organisaties voor kinderopvang, welzijn, sport en wonen.

180711brochure-avesscpo

De Minister verleende onlangs zijn goedkering op basis van de ingediende fusie-effect-rapportage (FER). Daarmee zal de fusie gerealiseerd worden per 1 januari 2019. Dit betekent dat een lang gekoesterde wens in de Noordoostpolder-regio uit zal komen. Die gaat al terug tot de eerste bewoners, de pioniers in dit nieuwe land: gezamenlijk de schouders zetten onder een sterk, eigen, duurzaam en gevarieerd scholenbestand.

Samen met financieel adviseur Marcus Driessen en jurist Bart Wever ondersteunde ik het onderzoekstraject, de ontwikkeling van een gezamenlijke strategie (Het Nieuwe Hart) en delen van de voorbereiding. Wij wensen de mensen in en om de nieuwe organisatie veel succes met hun werk vanuit het Nieuwe Hart voor de volgende generaties in de Noordoostpolder.

Zelfstandig Verbonden

OSG De Hogeberg Texel: bestuurlijke verzelfstandiging en intensieve samenwerking met Den Helders onderwijs

texel030918

Maandag 3 september vond in Den Burg een feestelijke bijeenkomst plaats van OSG De Hogeberg. De vorming van de nieuwe stichting voor de school betekent dat de OSG bestuurlijk zelfstandig is geworden en niet meer onder het bestuur van burgemeester en wethouders valt. De OSG was nog één van de handvol scholen voor voortgezet onderwijs in Nederland waar dat het geval was.

De school valt nu onder de nieuwe stichting die een Raad van Toezicht met vijf mensen kent van wie twee Texelaars (Andrew Albers en Pepijn Lijklema). De laatste twee waren maandagmiddag bij de overdracht aanwezig.
Daarnaast maken Rob Limper, Thijs Pennink en Jan Mesu de nieuwe RvT compleet.

Handhaving van een sterk en breed aanbod van voortgezet onderwijs op Texel is het doel. De nieuwe stichting OSG De Hogeberg gaat daarom ook samenwerken met Scholen aan Zee, ROC Kop van Noord-Holland en de stichting Samenwerkingsschool in Den Helder om samen de schouders onder het onderwijs in de regio te zetten. De voormannen van Scholen aan Zee (Reinier de Voogd), het ROC (Aad de Wit) en de stichting Samenwerkingsschool (Ton Jong) benadrukten maandag dat ze elkaar hard nodig zullen hebben voor goed onderwijs.

De OSG was tien jaar geleden ook al in beeld voor verzelfstandiging toen het openbaar basisonderwijs op Texel zelfstandig werd, maar destijds werd besloten de OSG nog wat langer onder het college te laten vallen in verband met de verbouw en nieuwbouw van de school die toen gaande was.

gpl

De overdracht naar de stichting is op 1 oktober 2018 helemaal rond. Vanaf die datum zal Marcella Engbrenghof fungeren als rector-bestuurder van de enige brede scholengemeenschap voor voortgezet onderwijs op Texel.
Ik was, samen met jurist Bart Wever, als adviseur betrokken bij: de realisatie van de verzelfstandiging, de samenwerking met de Noordkop scholen en de vorming van de nieuwe Raad van Toezicht.

Tous des Européens

Moderating Conferences Erasmus + European Directors Network 2018-2020

europe

The Erasmus+ programme for training and education is carried out in all 28 member countries of the European Union. In 2016 the Informal European directors network was formed. The forming of this network derived from the need for more strategic cooperation at Erasmus+ NA Directors’ level: in order to strengthen the external position and internal functioning of national agencies and achieving the strategic goals of Erasmus+.

The primary objective of the informal network is to foster a stronger link between the policy priorities of the programme and its implementation, both cross national and cross sectoral. The networks main themes are:

  1. Developing a strategy on impact.
  2. Strengthening thematic cooperation.
  3. Setting up a structure for knowledge management.
    In working upon these themes the directors network mainly focusses on developing towards a strong negotiating partner externally (especially towards the European Commission) but also on strengthening internal work processes.
csm_eu_flags

I've been asked to assist the Erasmus + European Directors Network as a general moderator in executing their half-yearly meetings. The next meeting will be held in Austria, october 15-17 2018.
In 2019 en 2020 the two half-yearly meetings will be held in, consecutively, Romania and Finland (2019), Croatia and Germany (2020).

Eerste stap

Onderhandelaarsakkoord CAO Primair onderwijs: het Persbericht

samengaan

Werkgevers en werknemers hebben een onderhandelaarsakkoord bereikt voor een nieuwe cao voor het primair onderwijs. Sociale partners zorgen daarmee dat het extra geld zo snel mogelijk bij de leraren terecht komt. Het akkoord wordt de komende weken voorgelegd aan de achterbannen.

De PO-Raad en vakbonden hebben de afgelopen periode de gezamenlijke verantwoordelijkheid genomen om tot een onderhandelaarsakkoord te komen waarbij zij maximaal gebruik hebben gemaakt van de financiële ruimte die er is. Leraren, schoolleiders, schoolbestuurders en andere werknemers hebben meegedacht en hun input gegeven.
Partijen willen dat leraren en scholen snel profiteren van de resultaten van de acties in het primair onderwijs. Onder druk van de acties is 270 miljoen euro extra beschikbaar gesteld voor de salarissen van leraren. Dat bedrag is niet voldoende om de salariskloof met het voortgezet onderwijs compleet te overbruggen. De politiek is nu weer aan zet om het salaris in het primair onderwijs echt op een gelijkwaardig niveau te brengen. Dit is nodig om het lerarentekort in het primair onderwijs het hoofd te bieden.

leraar

De belangrijkste punten uit het onderhandelaarsakkoord zijn:

  • In de nieuwe cao komt een nieuw loongebouw en functiebeschrijvingen voor leraren die recht doen aan de complexiteit van lesgeven in het primair onderwijs;
    • De 270 miljoen euro is in het loongebouw ingezet voor de lerarenschalen, vooral daar waar de salariskloof met het voortgezet onderwijs het grootst is;
    • Alle leraren krijgen een nieuwe, flink hogere salarisschaal;
  • Daarbovenop krijgen alle werknemers een marktconforme salarisverhoging van 2,5% per 1 september 2018;
  • Alle leraren in het primair onderwijs krijgen in oktober een eenmalige uitkering van 42% van hun nieuwe maandsalaris (naar rato van de aanstelling en aanstellingsduur);
  • Alle medewerkers in het primair onderwijs krijgen in oktober een eenmalige uitkering van 750 euro (naar rato van de aanstelling en aanstellingsduur);
  • Er komt meer professionele ruimte voor de schoolteams;
  • Voor vervanging bij zieke leraren geldt de ketenbepaling niet langer. Hierdoor kunnen scholen alles op alles zetten om vervanging te regelen en lesuitval te voorkomen;
  • De verplichte functiemixpercentages verdwijnen uit de cao. Er wordt 70 miljoen euro extra toegevoegd aan lerarensalarissen. Scholen, leraren en schoolbesturen gaan zelf over het functiebouwwerk in hun organisatie;
  • Bovenwettelijke uitkeringen worden aangepast;
  • De cao wordt eenvoudiger, transparanter en beter leesbaar;
  • De cao loopt tot 1 maart 2019.

Het primair onderwijs heeft stevig van zich laten horen het afgelopen jaar. De sector vraagt eensgezind om extra middelen. Vakbonden en de PO-Raad doen dat omwille van een rechtvaardige beloning voor alle werknemers, het tegengaan van het lerarentekort en in het belang van de kwaliteit van onderwijs voor de leerlingen.

cao-tafel

Ik ondersteun de CAO Tafel PO in de rol van onafhankelijk voorzitter

Inclusief experiment

Samen in de klas: goed idee, maar praktijk is weerbarstig

Leerlingen in het speciaal onderwijs moeten zoveel mogelijk mixen met kinderen op reguliere scholen. Na vier jaar wordt gekeken of de speciale school dicht kan. Deskundigen zien haken en ogen.
Op donderdag 31 mei verscheen onderstaand artikel in het AD en enkele kopbladen. Auteur: Ellen van Gaalen

wijk2018

De 13-jarige Lara zit in een klas van het speciaal basisonderwijs (sbo). Toch voelt het niet alsof ze op een speciale school zit. Lara gaat naar brede school Het Anker waar leerlingen uit het speciaal basisonderwijs en de reguliere klassen door elkaar zitten. Ze speelt samen met de reguliere groepen 8 buiten, volgt de rekenlessen met die leerlingen. ,,Ik ben goed in rekenen, dus het is cool dat ik mag meedoen. Dan leer ik gelijk nieuwe mensen kennen'', vertelt ze.
Haar vaste rekenmaatje uit de reguliere groep 8 zit naast haar: de 12-jarige Davinia. De twee zijn vriendinnen geworden. Wat ze vooral samen doen? ,,Lachen, veel lachen. En ook nog wat opdrachten. Ik leer ook van Lara, hoor'', zegt Davinia grinnikend. Lara: ,,Echt? Hoe je snel van onderwerp kunt veranderen zeker?'' Davinia (opnieuw lachend): ,,Ja, dat zeker!''

Kilometerslange ritten
In Wijk bij Duurstede is het uitgangspunt dat kinderen zo dicht mogelijk bij huis naar school moeten kunnen, zodat ze geen kilometerslange ritten in een busje hoeven af te leggen naar het speciaal onderwijs. ,,Deze kinderen horen erbij, moeten met kinderen van school kunnen spelen in de buurt waar ze wonen'', stelt Freerik Meeuwes, bestuurder van de Stichting Gewoon Speciaal.
Het is het begin van passend onderwijs zoals de overheid dat voor ogen heeft: zoveel mogelijk leerlingen dichtbij huis op reguliere scholen met passende ondersteuning. Tot dusver komt het lastig van de grond. Leraren ervaren een groeiende werkdruk, zeggen de expertise niet in huis te hebben om al die 'zorgleerlingen' op te vangen en vinden dat ze te weinig aandacht kunnen besteden aan alle leerlingen.

Hoge drempel
Om passend onderwijs een stap verder te helpen, start in het volgende schooljaar een experiment. Meer leerlingen van het speciaal onderwijs moeten in klassen van het 'lichtere' speciaal basisonderwijs (sbo, een tussenvorm tussen regulier en speciaal onderwijs) komen. En vanuit het voortgezet speciaal onderwijs moeten meer scholieren op reguliere middelbare scholen worden ondergebracht. De scholen krijgen vier jaar de tijd om te leren wat er nodig is om het speciaal en reguliere onderwijs te mengen.
Toch kleeft er een groot nadeel aan het experiment, vinden de scholen: ze moeten na vier jaar óf de stekker uit het speciaal onderwijs trekken of weer teruggaan naar de situatie van nu. ,,De drempel om mee te doen is groot, want de uitkomst staat al vast'', stelt Wim Ludeke, voorzitter van het Landelijk Expertisecentrum Speciaal Onderwijs (LECSO). ,,Hoe kan je nu al zeggen dat je scholen opheft als je niet weet waar je straks tegenaan loopt? Dit riekt naar het oppoetsen van de statistieken, want zo daalt het aantal kinderen in het speciaal onderwijs en het wordt ook goedkoper. Maar we horen niet hoe het met die leerlingen gaat.''

1240-anker-20170131

Gewoon Speciaal
Hoewel de Stichting Gewoon Speciaal hard werkt om meer leerlingen op reguliere scholen te behouden, ervaart ook zij een grote drempel. ,,Straks zegt een school: oké, we doen het, en dan lopen alle andere ouders weg omdat ze vinden dat de kinderen met zorgbehoeftes te veel tijd opslokken'', verklaart Meeuwes. Het experiment zou juist ruimte moeten bieden om uit te zoeken hoe leerlingen met alle achtergronden kunnen mengen in nieuwe klassen, vindt hij. ,,We verwijzen al tientallen jaren kinderen door naar het speciaal onderwijs. Je kunt niet verwachten dat diezelfde kinderen nu ineens wél in reguliere klassen kunnen blijven. Als we hadden geweten hoe dat moet, hadden we dat allang gedaan.''

Volgens het ministerie van Onderwijs is dit experiment juist bedoeld om uit te zoeken waar scholen tegenaan lopen als ze meer leerlingen willen mengen. Maar uiteindelijk is het ook de bedoeling dat de scholen fuseren. Volgens OCW is het geen bezuinigingsmaatregel, maar moeten de leerlingen onder één school en één bestuur vallen zodat de Onderwijsinspectie goed toezicht kan houden.
Hoewel Het Anker al veel doet zonder de proef zou deze school ook meer willen. ,,De kinderen moeten in een sbo-stamklas zitten. Als we dat niet willen, moeten we het sbo opheffen en alle leerlingen overhevelen naar de reguliere klassen. Maar wat als de leraar dan zegt: dit kind is te moeilijk, dit kan ik niet aan. Waar gaat die leerling dan heen? Ik durf dat risico nu nog niet te nemen'', legt Meeuwes uit.

Lichamelijke beperking
Ondanks alle moeilijkheden bouwt Het Anker verder. ,,We hebben laatst een meisje terug in de klas gekregen dat al langere tijd thuis zat. En we kregen nu ook een aanvraag voor een leerling van het speciaal onderwijs met een lichamelijke beperking. We gaan kijken of we die kinderen ook een plekje kunnen geven'', vertelt directeur Inge Westerveld. Want één ding telt hier: voor de kinderen is deze mengelmoes van grote waarde. Lara kan dat onderschrijven. ,,Het voelt anders hier. Op mijn oude sbo-school kon ik niet focussen op mijn werk. Ik gooide mijn schriftje terug in de mand zonder dat ik iets had opgeschreven. Hier gaat het veel beter.''

van-exclusie-naar-inclusie

In opdracht van de verantwoordelijke besturen - de scholen, kinderopvang, de gemeente Wijk bij Duurstede, het SWV Zuid Oost Utrecht - ondersteun ik het experiment in Het Anker in de rol van procesbegeleider.

Loep op Leraar

Internetconsultatie vanuit cao-proces: nieuwe functiebeschrijvingen beroep leraar

teacher1

Leraren, schoolleiders en schoolbestuurders uit het primair onderwijs kunnen meedenken over nieuwe functiebeschrijvingen voor leraren in het basis-, speciaal basis-, speciaal- en voortgezet speciaal onderwijs. Via een internetconsultatie kunnen de 120.000 professionals uit deze onderwijssector tot en met dinsdag 15 mei laten weten of ze de conceptbeschrijvingen goed en werkbaar vinden.
Het beroep van leraar is de afgelopen jaren behoorlijk veranderd. Daarom zijn er nieuwe functiebeschrijvingen nodig. De cao partners - PO-Raad en de vakbonden - hebben met een groep leraren, schoolleiders en schoolbestuurders conceptbeschrijvingen laten maken voor de lerarenfuncties in het primair onderwijs. De conceptbeschrijvingen bestaan uit een functiereeks met vier niveau's.

Centrale vragen
Nu is de vraag aan alle professionals uit het primair onderwijs of de conceptbeschrijvingen recht doen aan het werk en het takenpakket van de leraar. Stimuleren ze (door)groei en ontwikkeling? En maken ze het beroep van leraar in het primair onderwijs aantrekkelijker?
Direct naar de vragenlijst:
https://www.poraad.nl/webformulier/internetconsultatie-over-nieuwe-functiebeschrijvingen-primair-onderwijs

teacher2

Alle input en antwoorden die via de internetconsultatie wordt gegeven op de inhoud van de functiebeschrijvingen nemen de sociale partners mee naar de cao-onderhandelingen. Deze ondersteun ik op dit moment als onafhankelijk voorzitter. Aan de cao tafel stellen de partijen de functiebeschrijvingen definitief vast. Daarnaast komen er nieuwe (hogere) salarisschalen die passen bij de zwaarte van de functies.
De sociale partners hopen dat veel leraren, schoolleiders en schoolbestuurders via de internetconsultatie hun mening geven, zodat de leraren in het primair onderwijs functiebeschrijvingen krijgen die passen bij de leraren, bij de scholen en bij de schoolbesturen.

Bres & Bus

In gesprek met Kamerleden en Ministeries voor behoud Kraamkamer Zeeuws-Vlaams onderwijs

zv-130318

Op 13 maart j.l. zijn vertegenwoordigers van de drie Zeeuws-Vlaamse gemeenten, kinderopvangorganisaties en schoolbesturen van basis- en voorgezet onderwijs gezamenlijk naar Den Haag geweest. Daar voerden zij gesprekken met de Ministeries van OCW, BZK en SZW. Inzet betrof het verkrijgen van financiering en/of regelruimte om de weglek van kinderen naar het onderwijs in Vlaanderen tegen te gaan met het borgen van startgroepen voor peuters van 2 tot 4 jaar. Ook spraken zij hierover met de Tweede Kamer fracties van de grotere politieke partijen VVD, CDA, D’66, GroenLinks en PvdA. Er is reeds brede steun vanuit de Provincie Zeeland, het Zeeuws-Vlaamse bedrijfsleven (VNO-NCW), ROC Scalda en de Hogeschool Zeeland.

Weglek kinderen en aanslag op leefbaarheid
In Zeeuws-Vlaanderen is sprake van een voor Nederland uniek vraagstuk voor de sectoren onderwijs en opvang en, verdergaand, voor de leefbaarheid en het vestigingsklimaat in de regio. Gemiddeld genomen over de afgelopen jaren gaat namelijk circa 10 tot 12% van alle kinderen tussen 2 en 18 jaar naar onderwijs- en opvangvoorzieningen in Vlaanderen.
Dat komt vooral doordat de kinderopvang in België zo goed als gratis is én kinderen al vanaf 2,5 jaar naar een vorm van onderwijs kunnen. Hierdoor lopen de Zeeuws-Vlaamse opvanglocaties en scholen jaarlijks tien miljoen euro aan inkomsten mis. Dat betekent ook dat circa 150 voltijds arbeidsplaatsen ‘onttrokken’ worden aan de regio.

startgroepen

Bewezen succes van de startgroepen als kraamkamer
Op initiatief van de drie Zeeuws-Vlaamse gemeenten, de vijf schoolbesturen en de drie kinderopvangkoepels is al enige jaren geleden actie ondernomen om deze ontwikkeling te keren. Met tijdelijke ondersteuning van het Ministerie van OCW zijn zogenaamde startgroepen gestart in de grensregio. Dit is een thuisnabije voorziening voor peuters van 2 tot 4 jaar. Ze zijn direct gekoppeld aan scholen, waardoor een soepel scharnierpunt is gerealiseerd tussen opvang en school. Ze zijn bovendien financieel aantrekkelijk voor ouders: 5 dagdelen, waarvan slechts 2 betaald en dus 3 gratis.
Er zijn nu 12 startgroepen verdeeld over 9 kernen. Dit zijn circa 260 kinderen. Dat is een toename van de deelname in de opvang van die 9 kernen van 11.8% in 2011 naar 55,4% in 2017. De startgroepen zijn dus een succesvol instrument om kinderen een doorgaande ontwikkelingslijn te kunnen bieden én de weglek naar België stevig te dempen. Immers, de ervaring leert: kinderen, die eenmaal in het Nederlandse stelsel zitten, blijven behouden voor de Nederlandse onderwijssoorten na het basisonderwijs. Het vergroten van de instroom is dus ook de levensader voor het voorgezet onderwijs in de regio en voor delen van het gehele Zeeuwse mbo en hbo. Om deze reden komt ook instroom breed naar voren in het Reddingsplan van de Taskforce voortgezet onderwijs. En zo komt ook een derde van de instroom van de Hogeschool Zeeland uit Zeeuws-Vlaanderen.

arch-1303

Onder druk
De startgroepen bestaan nu dankzij cofinanciering van het basisonderwijs en de kinderopvangkoepels. De gemeenten Terneuzen, Hulst en Sluis dragen indirect bij door het mogelijk maken van brede toegankelijkheid (peuterspeelzalen). De financiële bijdrage vanuit het basisonderwijs (vanuit zogenaamde fusiecompensatie-middelen) is op tijdelijke basis mogelijk gemaakt door de vorige staatssecretaris Dekker. De looptijd van deze regeling is maximaal 6 jaar per startgroep. Voor de eerste startgroep loopt deze af in 2019. Hiermee is het voortbestaan in gevaar en daarmee de instroom voor alle onderwijs - PO, VO, MBO, HBO - in de gehele regio.

Veilig stellen voor de toekomst: met de bus op de bres!
Wat dus nodig is, is een andere financiering én regelruimte voor inzet van reeds bestaande middelen van onder meer gemeenten en schoolbesturen. Op 13 maart zijn daarvoor de eerste afspraken gemaakt met de Ministeries. Diverse Kamerleden hebben aangegeven deze kwestie graag op de agenda te zetten. De Zeeuws Vlaamse bestuurlijke coalitie werkt nu een plan uit voor verduurzaming en financiering van de startgroepen. Ik ondersteun daarbij in de rol van procesbegeleider. Eind april/ begin mei worden de gesprekken over dat plan met de betrokken Ministeries voortgezet.

Impact & Disseminatie

Bordeaux 22 & 23 Maart 2018 - Training seminar Erasmus + strategische partnerschappen

erasmus-plus-active-europe

Één van de kernactiviteiten in het Erasmus + programma is het vormen van strategische partnerschappen tussen onderwijs- en onderzoeksinstellingen onderling én tussen onderwijs, bedrijven, overheden en maatschappelijke organisaties. Dat vindt plaats binnen en tussen de EU landen. Op een tweedaags seminar in het Franse Bordeaux verzamelt zich eind maart een groep van circa 80 (project-)managers om te leren van lopende praktijken van Erasmus + partnership-projecten uit alle aangesloten landen. Centraal staan de vragen:

  • hoe de impact van strategische partnerschappen tot stand te brengen?;
  • hoe de impact in beeld te brengen en te volgen? én
  • hoe de kennis daarover te verspreiden onder een groter volume aan instellingen en stakeholders?

De deelnemers zijn afkomstig uit alle kennis-sectoren: funderend onderwijs (PO en VO), MBO/ vocational, hogescholen en universiteiten. De organisatie is in handen van vijf nationale agentschappen uit Frankrijk, België, Kroatië, Luxemburg en Finland. Ik begeleid het seminar in de rol van facilitator.
De doelstellingen van het seminar zijn kortweg:

  • Ontwikkeling kennis en vaardigheden.
  • Vergroting impact van lopende projecten.
  • Netwerkvorming en deling van good & bad practices.
  • Ontwikkeling toolbox en kennisbasis: toegankelijk voor alle E+-deelnemers.
20180125-erasmus-header-960_tcm44-94793

De resultaten van het seminar worden samengevat en gedeeld met de Europese Commissie (DG Onderwijs Jeugd Sport & Cultuur) en verspreid onder alle nationale agentschappen Erasmus +.

PO-front onderhandelt

cao-chocoladeletters

De sociale partners in het primair onderwijs zijn vandaag begonnen met de onderhandelingen voor een nieuwe cao. Dat hebben zij vandaag per brief aan minister Slob gemeld. Daarnaast wordt er 14 februari toch gestaakt in Noord-Nederland: als PO-front stellen de betrokken partijen vast dat het kabinet te weinig actie onderneemt om de problemen in de sector op te kunnen lossen. Ook de tweede stap in de estafetteacties wordt gezet, met een staking op 14 maart in de provincies Noord-Holland, Flevoland en Utrecht.

Salaris en werkdruk
Vakbonden AOb, CNV Onderwijs, PO in Actie, FvOv en FNV Overheid, schoolleidersvereniging AVS en wergeversorganisatie PO-Raad blijven van mening dat het door Rutte-3 beschikbaar gestelde geld niet toereikend is. "In plaats van 270 miljoen euro aan extra salarisruimte moet er jaarlijks 900 miljoen euro bij om de loonkloof met het voortgezet onderwijs te dichten. Voor bestrijding van de werkdruk voor leraren en ondersteuners is zo snel mogelijk 500 miljoen euro nodig in plaats van 430 miljoen aan het einde van de kabinetsperiode."

header_pofront-1024x389

Start cao traject
De sector wil zijn verantwoordelijkheid nemen en het geld dat nu beschikbaar is zo goed mogelijk inzetten. Partijen zijn daarom begonnen met cao-overleg.
Aangegeven wordt dat de sector zit te springen om een beter beheersbare werkdruk. Het PO heeft het hoogste percentage burn out klachten: 1 op de 4 leraren heeft daar last van. De sector wil daar graag van af en is van mening dat dat niet lukt met de extra 10 miljoen euro die het kabinet voor 2018 heeft gereserveerd. Dus willen de sociale partners, ook tijdens de onderhandelingen, proberen de budgetruimte die voor 2021 beschikbaar is naar voren te halen. Plannen voor de inzet van het extra geld liggen klaar.

Lerarentekort
Aan het eind van deze kabinetsperiode wordt het lerarentekort in de sector door het ministerie van OCW geraamd op meer dan 4000 voltijdsbanen. Voor 2027 wordt gerekend met een tekort van 11000. Om te zorgen dat de aanwas op de pabo's toeneemt, volstaat volgens de sociale partners het bedrag van 270 miljoen euro niet om de PO-leraren op hetzelfde salarisniveau als in het VO te brengen.

lerarentekort-1

Om een idee te presenteren hoe het wel zou moeten, proberen de werkgevers en de vakbonden ook tot een optionele cao te komen, waarin het gewenste budget van 1,4 miljard euro is verwerkt.

Op dit moment ondersteun ik de cao tafel primair onderwijs in de rol van onafhankelijk voorzitter. Die invulling is gestart in het voorbereidingstraject van de sociale partners op de nu gestarte cao ronde; vanaf het najaar van 2017.

Verrassend vooruit!

afbeelding3-3

Noordkop combinatie

Verzelfstandiging VO Texel & Samenwerking Den Helders MBO, VO en VSO

noordkop

Het college van Texel stelt de gemeenteraad voor de intentie uit te spreken tot verzelfstandiging van OSG de Hogeberg per 1 september 2018 (uiterlijk 1 januari 2019). Tegelijkertijd dienen er formele afspraken gemaakt te zijn over samenwerking door OSG De Hogeberg met onderwijsinstellingen bovenin de Kop van Noord Holland. Beide intentieverklaringen zijn bedoeld om de toekomst van OSG de Hogeberg als brede scholengemeenschap op Texel te kunnen waarborgen. De gemeenteraad besluit tot het uitspreken van deze intenties op 20 december 2017.

osg-de-hogeberg-dec17

Burgemeester Michiel Uitdehaag: “De OSG is essentieel voor ons woon en- en werkklimaat op Texel. De school is
kansrijk en daar is door de medewerkers en de schoolleiding de afgelopen periode hard aan gewerkt. Het is nu zaak om de juiste vervolgstappen te zetten”.
Voor de verzelfstandiging wordt een stichting openbaar onderwijs opgericht. Het bestuur van de stichting wordt gevormd door een rector-bestuurder en een Raad van Toezicht. Voor de samenwerking wordt een formele samenwerking in onderwijs en bedrijfsvoering nagestreefd met het ROC Kop van Noord Holland, VO koepel Scholen aan Zee en de stichting voor (voortgezet) speciaal en praktijkonderwijs in de Noordkop.

texelhoofdbeeld

Het college volgt met deze voorstellen de conclusies en aanbevelingen op uit het Adviesrapport (Bestuurlijke) Toekomst OSG De Hogeberg: dat rapport is door Marcus Driessen en mij geschreven.
Het adviesrapport wordt door het Texels College beschouwd als markering van het einde van een ingrijpende periode voor OSG De Hogeberg. Een periode die startte in 2013 met onderwijskundige en financiële problemen op de school, gevolgd door de werkzaamheden van een verandermanager met als resultaat de Nota Toekomstvisie OSG De Hogeberg, het niet doorgaan van een eerder voorgenomen bestuurlijke fusie en de verdere onderwijskundige en bedrijfsmatige ‘wederopbouw’ onder de nieuwe rector.

Oranje Kennis

Geslaagde start Orange Knowledge Programme - for Global Development

Op donderdag 2 november j.l. vond de Partnerdag Global Development plaats in Utrecht. Ruim 160 gasten waren aanwezig. De sleutelspelers onder de Nederlandse universiteiten, hogescholen, ROC's en vakinstellingen, die actief zijn op het terrein van institutionele capaciteitsversterking en beurzen voor mid career professionals van ruim 50 landen uit de regio Afrika, Azië en Latijns Amerika.
De organisatie was in handen van Nuffic, samen met het Ministerie van Buitenlandse Zaken.

Meer weten? Lees het onderstaande Magazine.
mots-nuffic-issuu3-1

okp

In de zomer en herfst van 2017 was ik als projectleider en interim manager Global Development binnen Nuffic betrokken bij de start en ontwikkeling van het Orange Knowledge Programme. Het dagvoorzitterschap op de partnerdag van 2 november vormde voor mij de afsluiting daarvan.
Ik wens alle Nederlandse en (in het jargon) zuidelijke partners van het nieuwe programma voor Global Development alle succes toe in de realisatie van de kansen die het OKP biedt!

Fusie in Bevelanden

Groen licht Minister OCW voor samengaan Alpha Scholengroep en Nobego

Vrijdag 6 oktober hebben de Alpha scholengroep en Stichting Nobego groen licht gekregen van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap om te fuseren per 1 januari 2018. Vanaf die datum wordt een samenwerkingsbestuur gevormd tussen christelijk- en openbaar basisonderwijs in de Bevelanden.

nobego

Oordeel en advies CFTO
"Door de fusie ontstaat een samenwerkingsbestuur tussen openbaar en bijzonder onderwijs dat actief is in vijf gemeenten op de Zeeuwse eilanden Noord- en Zuid-Beveland. Het nieuwe bestuur wordt verantwoordelijk voor 24 openbare en protestants-christelijke scholen en telt ruim 3.200 leerlingen. De motivatie voor de voorgenomen fusie is gelegen in de omstandigheid dat Stichting Nobego naar verwachting niet in staat zal zijn om de komende jaren alle eigen onderwijsvoorzieningen zelfstandig in stand te houden. De CFTO constateert ten aanzien van de voorgenomen fusie dat:

  • in het fusiegebied als geheel, dat bestaat uit de gemeenten Borsele, Goes, Kapelle, Noord-Beveland en Reimerswaal, een marktaandeel ontstaat van 41%;
  • in de gemeente Goes een aandeel ontstaat van 61%;
  • met de fusie voorkomen kan worden dat obs St@mperius in Goes vanaf 2020 mogelijk gesloten wordt;
  • de overige betrokken onderwijsinstellingen, qua locatie en identiteit, in stand blijven;
  • er een identiteitscommissie wordt ingesteld op stichtingsniveau om te waken over de openbare en bijzondere identiteit van de verschillende scholen;
  • er sprake is van steun en instemming bij medezeggenschap en betrokken gemeenten.
    De CFTO constateert op basis van bovenstaande dat bij deze fusie de daadwerkelijke variatie in het onderwijsaanbod, bedoeld in artikel 64c van de Wet op het Primair Onderwijs, niet in het geding is. Zij adviseert de minister van OCW om de instemming niet te onthouden aan de voorgenomen bestuurlijke fusie tussen Alpha en Nobego."
bevelanden-kids

Samen met financieel adviseur Marcus Driessen voerde ik, najaar 2016-begin 2017, het verkennend onderzoek uit naar de meerwaarde van de bestuurlijke samenwerking tussen de twee stichtingen.

Brainport Education

Start Traject Koersontwikkeling SPVOZN 2018-2022

ise

De Stichting Primair en Voortgezet Onderwijs Zuid-Nederland (SPVOZN) verenigt het Stedelijk College Eindhoven en de International School Eindhoven. De stichting wil staan voor excellent onderwijs in een internationale toptechnologieregio.

De scholen
Het Stedelijk College Eindhoven (SCE) heeft twee locaties:

  • De locatie Henegouwenlaan (ruim 1600 leerlingen) omvat de opleidingen vwo (gymnasium en atheneum), havo en mavo. Van alle opleidingen wordt tevens een tweetalige variant aangeboden.
  • De locatie Oude Bossche Baan (ruim 1000 leerlingen) verzorgt mavo en alle overige leerwegen in het vmbo, deels via leerwegondersteunend onderwijs. Hier is ook een eerste opvang voor anderstaligen (EOA) gehuisvest.

De campus International School Eindhoven ISE) bestaat uit twee afdelingen:

  • De Primary School (circa 585 leerlingen) verzorgt Nederlandstalig primair onderwijs en Engelstalig primair onderwijs (International Primary Curriculum).
  • De Secondary School (circa 325 leerlingen) verzorgt het Middle Years Programme (MYP) en het Diploma Programme (DP) van the International Baccalaureate Organisation.
obb

Het traject
Het College van Bestuur van SPVOZN staat voor de opdracht het nieuwe schoolplan voor het tijdvak 2018-2022 te ontwikkelen. SPVOZN heeft een traditie om voor elke cyclus van vier jaar in het schoolplan de visie op onderwijs, de kernkwaliteiten en de belangrijkste speerpunten van extern en intern beleid samen te brengen. Het is daarmee de basis voor de jaarplannen en de resultaatafspraken voor de drie locatieniveaus. Ik ondersteun het ontwikkeltraject van de nieuwe koers.
Tussen najaar 2017 en voorjaar 2018 vinden op centraal niveau en in de scholen bijeenkomsten plaats met leerlingen, ouders, bedrijven, instellingen, medewerkers, directie en toezichthouders. Daarnaast wordt input verzameld uit internationale, nationale en regionale kaders voor voortgezet, primair en internationaal onderwijs. Gebaseerd op die bronnen is uiterlijk voorjaar 2018 de nieuwe strategische koers gereed.

KOP werk

Ondertekening contract BuZa voor nieuw programma kennisontwikkeling

Nuffic en het ministerie van Buitenlandse Zaken hebben op 31 juli j.l. een contract getekend voor een nieuw kennisontwikkelingsprogramma (KOP).

data-visual-glocal1

Het KOP richt zich op internationale kennisontwikkeling en samenwerking tussen Nederlandse en zuidelijke partners. Het omvat de combinatie van een institutioneel deel samen met beurzen in 22 landen. Daarnaast zijn er programma's voor sec individuele beurzen en groepstrainingen op maat in een groep van ruim 30 landen. De looptijd is 5 jaar.
Innovatie, cofinanciering, gelijkwaardige samenwerking en eigenaarschap bij zuidelijke partners krijgen veel aandacht in het programma.

gdi-blog-500x298

Nuffic verbindt al 65 jaar global development en onderwijs. De doelstellingen van het KOP sluiten aan bij de ervaring, expertise en missie van Nuffic en van de Nederlandse kennissector. Vanuit de hernieuwde contractuele basis kan Nuffic zich de komende jaren blijven inzetten als knooppunt voor duurzame internationale kennissamenwerking, -uitwisseling en -ontwikkeling. Vanuit het Nederlandse onderwijs zijn daarbij vooral de universiteiten, hogescholen, ROC's en vakinstellingen aan zet. Het KOP nodigt hen daarbij uit om intensief te teamen met Nederlands en zuidelijk bedrijfsleven, overheden en NGO's.

Interim
In het voorafgaande aanbestedingstraject was ik projectleider voor de opstelling van het voorstel door Nuffic aan het Ministerie van Buitenlandse Zaken. In de periode tot aan 1 oktober zal ik voor Nuffic het management waarnemen van de beide direct betrokken afdelingen: Beurzen en Capaciteitsversterking. Daaronder valt ook de voorbereiding van de voorgenomen samenvoeging daarvan per 1 januari 2018.

Wijk Inclusief

Officiële opening Het Anker: passend onderwijs in een unieke praktische vertaling

wijk-burgem

Woensdag 21 juni werd in Wijk bij Duurstede de Brede School Het Anker officieel geopend. Burgemeester Tjapko Poppens opende de school door een 'lint' door te knippen dat door de leerlingen van de school is gemaakt. De leerlingenraad heeft de genodigden de school laten zien.
Op 29 februari 2016 gaf wethouder Wil Kosterman het startsein voor de bouw. In februari van dit jaar werd de school in gebruik genomen. Brede School Het Anker biedt onderdak aan obs 't baken, sbo De Driehoek en kinderopvang KMN Kind & Co. Ook de gemeentelijke jeugd- en gezinsexpertise van Loket Wijk werkt vanuit het gebouw. Het Samenwerkingsverband Zuid Oost Utrecht (Zout) steunt deze samenbundeling van kennis en kunde, vanuit haar visie om te streven naar meer inclusief onderwijs.

De samenwerking
Wat maakt dat Het Anker voor kinderen, ouders en de lokaal regionale gemeenschap zo’n bijzondere invulling geeft aan passend onderwijs?:

  1. De kinderen van 4-13 jaar leren en leven hier samen in één gebouw: zo integratief mogelijk.
  2. Ze volgen, waar ook maar mogelijk, door elkaar heen de lessen: kinderen van ‘regulier BaO’, SBO en SO.
  3. Zorg is in de school: deskundige hulp ter plekke en snelle doorverwijzing met korte lijnen naar specialisten.
  4. Kinderen worden eerder en sneller geholpen: de school heeft de zorgexpertise in huis om dat te doen.
opening-brede-school-21-06-2017-kids

De voordelen
Ik ondersteunde het initiatief door de opstelling van een ontwikkelplan en de bijpassende investeringsagenda. Vanuit deze basis werken de vijf dragende organisaties, met ouders, team en directie, de komende jaren gericht aan de kwaliteit van onderwijs, zorg en ondersteuning in Het Anker. Door dit te doen, ontstaat meerwaarde in Wijk bij Duurstede. Immers, verwacht wordt:

  • Minder segregatie omdat leerlingen uit Wijk bij Duurstede met diverse onderwijsbehoeften samenwerken en leren.
  • Minder leerlingen die moeten reizen om buiten Wijk bij Duurstede passend onderwijs te krijgen.
  • Minder kosten voor leerlingenvervoer buiten Wijk bij Duurstede (passend onderwijs thuisnabij).
  • Minder doorverwijzing naar het speciaal onderwijs, door verbrede toelating.
  • Minder inzet en doorverwijzing naar zwaardere zorg.
  • Minder de noodzaak tot aparte behandelsetting.
  • Minder bureaucratie, rapportage, specialistisch overleg en regellast.

Brede coalitie

Alle besturen basisonderwijs, speciaal (basis)onderwijs en de gemeente Apeldoorn tekenen convenant

apeldoornconvenantmei17

Uit het Persbericht: ‘Kinderen en ouders zijn gebaat bij het beste dat we samen kunnen bieden.’
Het basisonderwijs, speciaal (basis)onderwijs in Apeldoorn en de gemeente Apeldoorn gaan de samenwerking intensiveren met als doel de aanwezige kennis en expertise van alle partijen te bundelen. Op die manier kan de ondersteuning aan leerlingen met specifieke (leer)behoeften duurzaam gerealiseerd worden.

Het gaat om een unieke samenwerking tussen de Veluwse Onderwijsgroep, Leerplein055, PCBO Apeldoorn, De Ambelt, De Onderwijsspecialisten, CSO Apeldoorn, Koninklijke Kentalis en de gemeente Apeldoorn. Vandaag hebben genoemde partijen een convenant ondertekend.
Afgelopen jaren hebben het Samenwerkingsverband Apeldoorn PO, basisscholen en speciale (basis)scholen veel ervaring opgedaan met het concretiseren van de Wet Passend onderwijs. Genoemde partijen willen kennis en expertise bundelen zodat deze optimaal ingezet kan worden om alle kinderen in Apeldoorn de voor hen beste ondersteuning te kunnen realiseren, nu en in de (nabije) toekomst.

csm_1203730-apeldoorn_0000

‘Kinderen en ouders zijn gebaat bij het beste dat we samen kunnen bieden,’ aldus projectleider Hans van Gansewinkel. De ondertekening van het convenant maakt dat alle partijen die in Apeldoorn betrokken zijn bij het realiseren van ondersteuning aan leerlingen met een speciale ondersteuningsbehoefte samen optrekken. Partijen beogen een verbetering van samenwerking tussen scholen voor speciaal onderwijs onderling en tussen speciaal en regulier basisonderwijs, zodat kinderen en ouders het beste aanbod krijgen. ‘Een unieke samenwerking in Nederland. Alle partijen stappen over hun eigen schaduw heen om nog beter in te spelen op de hulpvraag van kinderen en hun ouders. ‘

Gemeentelijk perspectief
‘Als wethouder Onderwijs juich ik deze samenwerking toe. Het is een belangrijke stap in de ontwikkeling om de Wet Passend Onderwijs tot een succes voor alle Apeldoornse kinderen te maken’, aldus wethouder Johan Kruithof.
Door ondertekening van het convenant is de weg vrij om te onderzoeken op welke wijze de samenwerking verder tot stand gaat komen.

Go voor overdracht

Instemming Commissie Fusietoets: behoud (V)SO Apeldoorn

Het plan om de Apeldoornse locaties van de Ambelt over te dragen aan De Onderwijsspecialisten is goedgekeurd door de Commissie Fusietoets Onderwijs. Met ingang van 1 augustus aanstaande draagt de Ambelt de locaties, leerlingen en medewerkers over. Het (voortgezet) speciaal onderwijs in Apeldoorn blijft daarmee bestaan.

successful-1095545_960_720

De Apeldoornse locatie van de Ambelt voor voortgezet speciaal onderwijs (VSO) is gehuisvest in het Gentiaan College, het speciaal onderwijs (SO) op het Markerichtersveld. Voor de leerlingen die op deze locaties onderwijs en ondersteuning krijgen, verandert er voorlopig niets.
Ik ondersteunde de overdracht in Apeldoorn. “Het is een mooi voorbeeld van een bijzondere samenwerking waarin we elkaar versterken zodat onze leerlingen een nog betere aansluiting in de maatschappij vinden”, zegt Jolida Voetelink van het college van bestuur van de Ambelt. De Onderwijsspecialisten is het bestuur van 22 scholen voor (voortgezet) speciaal onderwijs en actief in de regio’s Arnhem, Zuidwest- Veluwe, Liemers, Achterhoek en Stedendriehoek. Bestuursvoorzitter van De Onderwijsspecialisten Wim Ludeke: “De overdracht in augustus 2017 betekent dat we kunnen bijdragen aan het behoud van voortgezet speciaal onderwijs in de regio.”

gentiaan-gebouw

De Ambelt heeft in 2015 gekozen voor een nieuwe strategische koers. Met de invoering van passend onderwijs is er voor de Ambelt veel veranderd. Om zorg te dragen voor continuïteit van krachtig speciaal onderwijs heeft de Ambelt daarom gekozen om het speciaal onderwijs samen met lokale partners voor te zetten. Met als doel dat elke leerling onderwijs krijgt waarbij het eigen talent het best tot ontwikkeling komt. Als het kan op een reguliere school, als het beter is op een school voor (voortgezet) speciaal onderwijs.

Vooruit naar 2022

Samen verder in realisatie duurzame kindvoorzieningen Terneuzen, Hulst en Sluis

In Zeeuws Vlaanderen is vanaf 2013 de samenwerking gezocht in de realisatie van toekomstvaste centra voor opvang, ondersteuning en onderwijs voor kinderen tussen 0-12 jaar. Dat is gebeurd in samenwerking tussen de drie gemeenten, de drie koepels voor kinderopvang en de vijf schoolbesturen.

terneuzen

De urgentie wordt gevoed door demografische krimp, circa 25%, en de 'weglek' van ongeveer 10% van de jonge kinderen naar België (waar opvang zo goed als gratis is). Inmiddels is van de nood een deugd gemaakt. In hoog tempo en met veel slagkracht worden integrale kind centra en innovatieve concepten gerealiseerd: startgroepen voor jonge kinderen en vernieuwende opleidingen voor medewerkers en directeuren zin slechts enkele van de unieke 'eigen' oplossingen die zijn neergezet.

De 'overall' aanpak voor de ruim 100.000 inwoners van deze regio is breed uitgerold vanuit het plan Op Weg. Inmiddels bestaat daarvan een lokale vertaling in drie plannen voor Terneuzen, Hulst en Sluis. Daarin is specifieke aandacht voor samenwerking tussen onderwijs, opvang, zorg en de lokale gemeenschap in stad of dorp. Huisvesting en materiële voorzieningen worden op peil gebracht, waar nodig. De accenten worden zo gezet dat variatie en keuzevrijheid in het aanbod, voor ouders en kinderen, blijft bestaan.

muurtjezv

Ik heb deze ontwikkelingen de laatste anderhalf jaar ondersteund in de rol van procesbegeleider. In dit vroege voorjaar hebben we afgesproken de samenwerking voort te zetten voor de periode 2017-2018. In die fase zal de volgende stap gezet worden om regionaal en per gemeente te komen tot de innovaties en samenvoegingen, die de basis verstevigen voor een toekomstvast aanbod voor de 'nieuwste en jongste' inwoners van Zeeuws Vlaanderen.

VSO en SO Apeldoorn

Overdracht vordert

gentiaan

De voorbereiding van de bestuurlijke overdracht van de Apeldoornse Ambelt locaties SO Markerichtersveld en VSO Gentiaan College naar De Onderwijsspecialisten vordert. De Fusie Effect Rapportage (FER) en het locatieplan hebben de instemming van beide GMR-en. B&W van de gemeente Apeldoorn heeft positief geadviseerd. Dat geldt ook voor de besturen van de beide samenwerkingsverbanden (PO en VO) passend onderwijs.

gentiaan-2

De FER wordt nu behandeld door de Commissie Fusietoets (CFTO), het adviesorgaan van de staatssecretaris.
In Apeldoorn ondersteun ik deze overdracht. Hiermee worden voor de stad en de regio belangrijke stappen genomen om de specialistische ondersteuning voor de leerlingen thuisnabij te continueren.

Zie de animatie voor meer achtergronden.

https://youtu.be/0-5y1sm-2-g

Noordoostpolder

Onderzoek bestuurlijke samenwerking SCPO en Aves

zeebodem

Intensievere samenwerking kan mogelijk bijdragen aan behoud en versterking van de kwaliteit van het primair onderwijs in de regio. Daarnaast verwachten de besturen beter te kunnen inspelen op maatschappelijke ontwikkelingen zoals krimp en Passend onderwijs. Tenslotte zijn er goede kansen om de leefbaarheid in de dorpen en de stadswijken te bevorderen door de ontwikkeling van integrale kindcentra. Het jaar 2017 wordt benut om een onderzoek uit te voeren naar de mogelijkheden, draagvlak en gevolgen van samenwerking.

SCPO en Aves hebben gezamenlijk 36 basisscholen, waarvan 33 in de gemeente Noordoostpolder. Aves heeft ook twee scholen in Kampen en één in Vollenhove.

Voor de colleges van bestuur en raden van toezicht is het van belang dat de identiteit en de onderwijskundige visie van de afzonderlijke scholen een eigen plek blijven behouden. Beide organisaties streven naar kwalitatief goed onderwijs. Ouders en leerlingen kunnen blijven kiezen uit een gevarieerd aanbod: dat is het basis idee. Intensivering van de samenwerking tussen de beide besturen biedt mogelijk kansen om hier (nog) sterker op in te spelen.

schommel

Onderzoek
In februari 2017 starten Marcus Driessen en ik met het onderzoek. Kort voor de zomer zullen we ons rapport opleveren. Ouders, de gemeenten, schooldirecteuren, medewerkers en GMR-en worden actief betrokken in het onderzoekstraject. In de loop van het jaar zal vervolgens helder zijn of en zo ja onder welke voorwaarden de samenwerking verder wordt vormgegeven.

Mooie Tijden !

beste-wensen-17

Wijk bij Duurstede

Duurzaam en geïntegreerd specialistisch onderwijs

De gemeente Wijk bij Duurstede, provincie Utrecht, heeft ruim 23.000 inwoners. Vanaf januari 2017 start in de gemeente een project om te komen tot een gedragen visie en een actieplan voor de realisatie van duurzame en maximaal met regulier onderwijs geïntegreerde voorzieningen voor specialistisch onderwijs.

dsc_2349-wijk

De initiatiefnemers zijn de gemeente Wijk bij Duurstede, de stichtingen voor openbaar onderwijs en Gewoon Speciaal en het SWV ZOUT. De plannen moeten worden ingepast in de al gemaakte keuzes voor de toekomstige onderwijshuisvesting: de koers om ultimo 2030 alle kindvoorzieningen in Wijk onder te brengen in drie brede school concepten.

1240-201629feb_start-het-anker_5060

Vanaf januari wordt de eerste locatie betrokken: Het Anker. Nummer 2, De Heul, is mogelijk in 2025 gebruiksklaar. Het derde initiatief zal rond 2030 gereed zijn.
Het plan moet 1 april worden opgeleverd. Ik faciliteer de stuurgroep en de werkgroep die aan de ontwikkeling werken. Besluitvorming door alle ‘dragers’ wordt verwacht rond de zomer van 2017. Daarna kan de uitvoering starten.

Rewind Innocap

Impressie 7 december 2016 New World Campus

De toekomst van capaciteitsversterking stond centraal tijdens het seminar ‘Capacity building in education and research: the next step forward’. Organisatoren waren de VSNU, de Vereniging Hogescholen en EP Nuffic: zie het nieuwsartikel hiervoor.

innocap-7-dec

Lessen Innocap
Karen Bakhuisen en Theo Hooghiemstra van EP Nuffic deelden zeven lessen vanuit de inzichten en resultaten die tot nu bereikt zijn. Lessen die relevant zijn voor de toekomst van capaciteitsversterking en de contouren vormen van mogelijke nieuwe programma’s. Een greep daaruit:

  • Een programma moet flexibel en geïntegreerd zijn. Dan kan snel worden ingespeeld op beleidswijzigingen of urgente actuele ontwikkelingen.
  • Triple helix-constructies en ‘Living labs’ lijken een vruchtbare vorm van samenwerking met het bedrijfsleven.
  • Alumni die in Nederland hebben gestudeerd, kunnen nog actiever worden ingezet voor economische en politieke samenwerking.
  • Er is een groeiende druk om verantwoording af te leggen over het rendement van overheidsinvesteringen (impact) door aantoonbare effecten.
  • De uitvoering van programma’s kan niet slagen zonder een professionele uitvoeringsorganisatie.

Benieuwd naar wat er allemaal tijdens deze dag is besproken? Lees het volledige verslag in dit Magazine on the spot:
https://www.epnuffic.nl/publicaties/vind-een-publicatie/the-next-step-forward-capaciteitsversterking-door-onderwijs-en-onderzoek

Next step forward

412-copystep

Congres 7 december 2016 - Capacity building in education and research: the next step forward - New World Campus Den Haag

De Sustainable Development Goals van de Verenigde Naties en het Nederlandse Aid & Trade beleid vormen de context voor de modernisering van capaciteitsversterking door onderwijs en onderzoek.
VSNU , VH en EP Nuffic organiseren het congres als opvolging van de beleidsvisie Knowlegde for All en vernieuwingsproject Innocap.

Vijf functies
Innovatie van Global Development – capacity building in research & education – biedt grote mogelijkheden voor versterking van:

  • het internationale portfolio van kennisinstellingen;
  • de international classroom in Nederland;
  • de Nederlandse handelsbelangen: breed en specifiek topsectoren;
  • de infrastructuur – kennis én handel – van zuidelijke landen;
  • de aanpak van de root causes van vluchtelingenproblematiek.

Twee kern vragen worden verkend op 7 december:

  • Hoe kunnen we de bestaande paden beter belopen?
  • Welke nieuwe wegen kunnen we inslaan?
capacity

Hierbij staan centraal: inrichting via cofinanciering, samenwerking met het bedrijfsleven en NGO’s, slimmer gebruikmaken van handelsmissies, gerichte focus aanbrengen d.m.v. thema- en landenbenadering.
Ik faciliteer de meeting. Wie werkt mee ? Een selectie: Karl Dittrich VSNU – Rob Verhofstad, Hanze Hogeschool/ VH - Rob de Vos, Ministerie van Buza – Luuk Jan Boon, I Solutions - Laurian Hollander, STC Group Rotterdam - Frans Wijns, Philips Healthcare – Tom Veldkamp, ITC Universiteit Twente – Desiree Majoor, HKU – Hans Willem van der Waal, Agrofair - Frederike Praasterink, HAS – Theo Hooghiemstra & Karen Bakhuisen EP Nuffic – Han Aarts, PIE/ Universiteit Maastricht – Joep Houterman, Aeres.

Intervisie Debat

11 oktober 2016 - Congres Finance in het Onderwijs - Het Spant Bussum

Één van de onderdelen van het plenaire programma tijdens het jaarcongres Finance in het Onderwijs is het Intervisie Debat. Samen met Marc Otto (CvB ROC Deltion) Didier Dohmen (CvB BOOR) en Edwin Zimmerman (directeur bedrijfsvoering a.i. Haagse Hogeschool) ga ik in gesprek over o.a.:

  • Doorzetten van onderwijsambities binnen krappe marges
  • Implementeren van scenario management
  • Gebruik van Big Data in financieel management
  • Soft Controls als harde interventie
finance_intervisie_bericht-1

Het Intervisie Debat is onderdeel van het 6e CKC Congres Finance in het Onderwijs. Thema dit jaar is: financieel management in onzekere tijden... . Deze tijd van transities doet een appel op competenties als samenwerken, professionaliseren, inzage in- en maatvoering van tooling en data-integriteit. Data interpretatie sec schuift steeds meer op naar financieel scenario management. Daarnaast zal de financieel manager moeten gaan fungeren als partner in het bepalen van de onderwijsstrategie. Er wordt er een toenemend beroep gedaan op communicatieve vaardigheden, naast klassieke bedrijfseconomische vak-techniek. Immers, ook stakeholders zoals de Raad van Toezicht moeten geïnformeerd worden over de uitkomsten vanwege het effect op het resultaat. Wat betekent dit in de praktijk? Hoe moet de financieel manager balanceren tussen onderwijsambities en financiële risico’s?

ckcdruk

Aanmelden: http://www.financeinhetonderwijs.nl

Alpha & Nobego

Start onderzoek meerwaarde samenwerking

samenwerking

Vanaf 2015 zijn de gesprekken gestart over een mogelijke intensivering van de samenwerking tussen twee schoolbesturen voor primair onderwijs in Noord- en Zuid Beveland.

  • Nobego (openbaar), 10 scholen in Goes en Noord Beveland;
  • Alpha Scholengroep (christelijk), 15 scholen in Borsele, Goes, Kapelle en Reimerswaal.

De directe aanleiding voor dit initiatief is de wens om de kwaliteit van de onderwijsvoorzieningen op peil te houden. Ook willen beide besturen de effectiviteit van de bestuurskracht versterken én zorgen voor een efficiënte inzet van middelen in de regio . Het onderzoek vindt plaats in een context van demografische krimp: daling van leerlingaantallen van 20-30% in 2020.

De besturen wisselen nu al kennis uit op het gebied van onder meer ICT, personeelsbeleid, financiën, onderwijs en huisvesting. Het gaat er nu om vast te stellen wat de volgende stap zou moeten zijn in het verder brengen van de bestuurlijke samenwerking; inclusief de condities waaronder dit succesvol kan gebeuren.

De besturen wensen nu een compacte onderzoeksperiode in te gaan tot aan 1 januari 2017. Ik voer dit onderzoek samen uit met Marcus Driessen. Feiten, cijfers, kansen en risico's worden in kaart gebracht. We spreken met alle betrokkenen: GMR-en (ouders en leerkrachten), directeuren, bestuurders, toezichthouders, de wethouders van de vijf gemeenten. Rond de jaarwisseling kunnen de besturen dan tot een Go/No Go komen voor het al/niet verstevigen van de samenwerking én (bij een Go) de keuze voor de meest optimale variant om deze in de praktijk te brengen.

map_zl_4400-4499

Innocap captured

Innovation project capacity building through education: halfway

Since march 2015 EP-Nuffic initiated a process to renew the current programmes for capacity building through education (NFP and Niche) and generate inputs for future capacity building programmes. With the project Innocap: Innovative Capacity building, EP Nuffic consulted a great number of stakeholders and developed new instruments and initiatives.

images-internstudents

The capacity building programmes NFP and NICHE, funded by the Ministry of Foreign Affairs and administered by EP-Nuffic, have generated impressive results over the years. But times are changing and a shift can be seen from specifically strengthening the capacity of developing countries, to structural international cooperation in education and trade opportunities.

Meanwhile, all contributors to Innocap are entering a new stage: connecting the results of all consultations and initiatives to commit to a new vision for capacity building. This is the basis for the design of new, future proof programmes and will include different themes we’ve seen in the past year for (professional) universities and vocational schools : co-creation, long-term collaboration, customisation, and a greater role for relevant alumni as well as vocational education and training.

In the magazine below you can read all about the latest developments, results and the next steps.

https://www.epnuffic.nl/en/publications/find-a-publication/innocap-magazine-innovative-capacity-building-through-education.pdf

image_mini-maginnocap

I was project manager in the first stages: the design and start up of the innovation project, from march 1 2015 until april 1 2016. Now the project management is handed over to EP Nuffic. I'm still supporting the project by organising the next conference on Global Development & Innocap in The Hague (november 10 2016, New World Campus) and by giving advice about EP Nuffics future internal organization: 2017 and further.

Hier gebeurt het!

Publicatie E-zine Innovaties Kind Voorzieningen Zeeuws Vlaanderen

De zelfrijdende auto, de robotarm, een polsbandje als toetsenbord voor je smartphone. Allemaal voorbeelden van harde innovaties. In Zeeuws-Vlaanderen vinden nu ook innovaties plaats, maar dan zachte. Op het terrein van onderwijs, zorg en opvang. Schoolbesturen van verschillende signatuur werken samen, concurrerende kinderopvangorganisaties slaan de handen ineen en er ontstaan overal Integrale Kindcentra (IKC’s), niet alleen voor het kind maar voor het hele gezin.

cover-kloosterzande-12

Deze zachte innovaties bieden een antwoord op de demografische krimp. Zeeuws-Vlaanderen is een ‘topkrimpregio’: 25-40% minder kinderen de komende tien jaar. Daarnaast is er weglek van 10% van de kinderen naar scholen in België. Dat gegeven wordt hier echter aangegrepen om een kwaliteitsslag te maken. Door een betere leeromgeving te creëren voor kinderen, hen beter voor te bereiden op moderne vaardigheden en door voorzieningen voor kinderen te verknopen met andere functies in wijken en dorpen: denk aan sport, welzijn en cultuur.
De provincie, drie gemeenten (Hulst, Sluis en Terneuzen), vijf schoolbesturen en drie kinderopvangbesturen namen in 2013 de regie in handen. Dat heeft geleid tot het actieplan ‘Op weg’ dat tot doel heeft ‘toekomstbestendige kindvoorzieningen’ voor 0- tot 12-jarigen tot stand te brengen. Dat plan zal minstens tot 2020 doorlopen. In 2016 ondersteun ik het traject in de rol van procesbegeleider.

kidszv

Resultaten blijven niet uit. Nu al is niet alleen kwaliteitsbehoud te zien maar ook kwaliteitsverbetering. Er is meer keuze in bso-activiteiten dan voorheen, IKC”s verenigen functies en mensen, scholen en kinderopvangorganisaties ruilen volop kennis en talenten uit. Er ontstaan informele contacten als kraamkamer voor meer formele samenwerking. Ook groeit het wederzijds begrip voor elkaars verschillen en ontstaat er een cultuur waarin professionals met elkaar meedenken, over institutionele muren en verschillende cao’s heen.
Binnen de perken wordt elke ruimte gevonden en benut. In het E-zine Kind Centraal in Vernieuwing wordt een aantal inspirerende voorbeelden van de innovatiedrift in Zeeuws-Vlaanderen uitgelicht. Want hier gebeurt het!

http://www.magazine-on-the-spot.nl/zeeuwsvlaanderen

Erasmus Plust

Vorming Informal Network Europese NA directeuren

On the move to a closer cooperation in Erasmus + Education & Training.” Ruim 30 landen-directeuren van de EU Nationale Agentschappen Erasmus+ waren op 23 en 24 mei in Nederland aanwezig voor de Informal Directors Meeting.

network
  • Versterking van de samenwerking voor gemeenschappelijke uitdagingen;
  • effectiever en strategischer opereren als gesprekspartner van de Europese Commissie en
  • het pro-actief anticiperen op Europese beleidsdoelstellingen stonden deze dagen centraal.

Erasmus Plus is het EU programma voor onderwijs, opleiding, jeugd en sport: elke lidstaat van de EU kent zijn eigen Nationaal Agentschap. De directeuren willen op Europees niveau hun samenwerking verstevigen. Ik begeleidde de tweedaagse in de rol van facilitator. Enkele NA directeuren aan het woord:

https://youtu.be/Vo8h2b3UkMI

In vintage Hollandse omgeving in Zaandam werkten de directeuren gezamenlijk aan het op te richten informal directors network. De basis daarvoor is ter plekke opgesteld in een gezamenlijk Convenant. In dit ‘agreement from the heart’ zijn de doelen, de functies en de praktische werkwijze samengevat.

african

Daarnaast zijn kern thema’s verzameld en prioriteiten gesteld voor het netwerk zelf én voor de agenda met de Europese Commissie: voor de tweede helft van 2016, doorlopend tot tenminste 2020.

Een digitaal platform is nu online voor permanente verbinding. Begin juni ontmoeten de directeuren elkaar weer in Brussel. Dan worden de in Zaandam gemaakte afspraken verder uitgewerkt en in de praktijk gebracht. De eerstvolgende meeting van het informal network in wording zal dit najaar plaats vinden in Praag, vanuit een gezamenlijke organisatie van Tjechië en Slowakije. Dan kan verder geoogst worden wat in het Nederlandse voorjaar is gezaaid.

Innovative Initiatives

Call vernieuwing capaciteitsversterking

Op 26 april publiceerde EP Nuffic de Call for Innovative Initiatives. Hiermee worden universiteiten, hogescholen, ROC's en AOC's in de gelegenheid gesteld aanvragen in te dienen voor een vernieuwende benadering van projecten voor capaciteitsversterking.

2.04-capacity-building-landing-page

De call maakt onderdeel uit van het innovatieproject Innocap. Daaraan werk ik mee als adviseur. Via dit project is EP Nuffic op zoek naar een toekomstvaste inrichting voor nieuwe programma's en rollen vanaf medio 2017. Het oogmerk is om capaciteitsversterking door onderwijs en onderzoek meer te enten op het Aid & Trade beleid van Nederland en de sustainable development goals (SDG's) van de VN (waaronder ook de aanpak van root causes van de vluchtelingenproblematiek en de ontwikkeling van fragiele staten).
EP Nuffic werkt daarin intensief samen met de VSNU, de Vereniging Hogescholen en de MBO Raad. De afstemming met de belangrijke Ministeries wordt tot stand gebracht: Buza, OCW en EZ. Via onder meer intensivering van de samenwerking met RVO en MKB Nederland wordt het bedrijfsleven meer ingeschakeld.

De call nodigt uit tot experimentele projecten in de groep van de acht, door Buza aangewezen, 'overgangslanden': Bangladesh, Benin, Ethiopië, Ghana, Indonesië, Kenia, Mozambique en Uganda.

overgangslanden

De innovatie wordt met deze call vooral gezocht vanuit één van de volgende drie invalshoeken:

  • Versterking vocational/TVET onderwijs.
  • Vormgeving vanuit regionale samenwerking (landenoverstijgend).
  • Inrichting via blended learning methoden.
    De projecten dienen gericht te zijn op één van de speerpunt thema's in het Nederlandse buitenlands beleid: water, food security, security and the rule of law, sexual and reproductive health and rights.

Een aantal vormen van capaciteitsversterking kan in aanmerking komen voor financiering: curriculumontwikkeling, studieprogramma's & onderzoek, professionalisering staf en vorming van netwerken, samenwerking en kennismanagement.

Instellingen kunnen projecten indienen tot aan 17 juni 2016. Meer informatie op:

https://www.epnuffic.nl/en/capacity-building/calls/niche-call-for-innovative-initiatives

Speciaal herontwerp

Scholen voor speciaal basisonderwijs (SBO) en scholen voor speciaal onderwijs (SO) staan voor de uitdaging hun onderwijs en diensten toekomstvast te maken. Dan gaat het om het innoveren van het aanbod voor kinderen die: moeilijk leren, kampen met opvoedingsproblemen, langdurig ziek zijn of een lichamelijke of meervoudige beperking hebben. Wat speelt er voor deze scholen door de demografische krimp en de effecten van passend onderwijs?

  1. Er zijn minder leerlingen, minder inkomsten. Scholen worden (te) klein. Het gevaar is dat er teveel focus komt op overleven en te weinig op kwaliteit.
  2. Reguliere basisscholen differentiëren beter. Leerlingen die geplaatst worden in S(B)O scholen hebben een ingewikkelder problematiek.
nieuw-ontwerp

Risico's
De gevolgen van niets doen zijn duidelijk:

  • de opgebouwde expertise verdampt
  • thuis nabij voor ouders en leerlingen staat onder druk
  • innovatie capaciteit is onvoldoende stevig
  • scholen worden qua organisatie en teams te klein
  • motivatie en werkdruk van mensen komen in de knel
  • de financiering wordt een probleem
    Samenwerking tussen SO en SBO scholen is vereist om nieuwe antwoorden te vinden. Dat biedt ook legio kansen om nieuwe, meer vraag gestuurde en betere diensten voor leerlingen, ouders en basisscholen te ontwikkelen.
kinderen-spelen-op-school_480x160

Ontwikkelagenda, visie en acties
Bestuurders van scholen en samenwerkingsverbanden nemen actie. Op dit moment ondersteun ik trajecten in de gemeente Apeldoorn en in de regio Rijn & Gelderse Vallei: Barneveld, Ede, Renswoude, Rhenen, Scherpenzeel, Veenendaal en Wageningen.
Vóór de zomer van 2016 wordt samen met medewerkers, directeuren en bestuurders gewerkt aan de opstelling van Ontwikkelagenda's 2020 en aan concrete oplossingen voor de kortere termijn.
De nieuwe vormen van samenwerking en inrichting zullen voldoen aan de volgende eisen en wensen:

  • Toekomstvastheid: het aanbod moet passen bij de vraag naar SBO en SO van de toekomst.
  • Kwaliteit: het aanbod staat garant voor professionaliteit, opbrengsten, innovatief vermogen.
  • Betaalbaarheid: het aanbod is efficiënt ingericht en past binnen de beschikbare bekostiging.
  • Bereikbaarheid: het aanbod is toegankelijk en bereikbaar in de stadswijken en omliggende kernen.

Boppe in Fryslân

Onderwijsgroep Primus, De Friese Meren, en scholennetwerk De Basis, Heerenveen, werken al enige tijd intensief samen. Deze samenwerking zal verder worden uitgebouwd, de komende jaren. Naar verwachting zal dit vanaf uiterlijk 1 april ook verder ondersteund en geformaliseerd worden door de oprichting van de holding voor de beide stichtingen. In de afgelopen maanden heb ik de huidige raden van toezicht ondersteund bij de inrichting van de werkgeversfunctie: het toezicht en bestuur van de holding in oprichting. De uitkomst daarvan is ook de selectie van een nieuwe bestuursvoorzitter en de samenstelling van de nieuwe raad van toezicht.

Wim-Jan Renkema zal per 15 maart 2016 aantreden als nieuwe CvB voorzitter van Onderwijsgroep Primus en Scholennetwerk De Basis. Hij treedt dan aan als opvolger van Teunis Wagenaar, interim directeur bestuurder van De Basis, en van Wilma van de Venn, directeur bestuurder van Onderwijsgroep Primus. Wilma van de Venn blijft nog tot aan de zomervakantie van 2016 werkzaam als transitie directeur.

renkema

Wim-Jan Renkema (47) heeft ruime ervaring als leidinggevende in het onderwijs en daarbuiten. Hij is nu rector van scholengemeenschap Bogerman in Sneek. Daarvoor werkte hij bij Stenden Hogeschool en het Ministerie van OCW. Ook is hij toezichthouder bij ROC Friese Poort.
Renkema: “ Het basisonderwijs is een prachtige sector. Ik vind het een voorrecht om bestuurder te mogen zijn voor de 4000 kinderen en 400 medewerkers in de ruim 30 basisscholen in de regio Heerenveen – De Fryske Marren.

De holding van Primus en de Basis gaat ook werken met een nieuwe samenstelling van de Raad van Toezicht. Daarin zal Luc Greven (1954) optreden als de nieuw aangetrokken voorzitter. Halbe Spanjer (1956) versterkt de geledingen als nieuw lid van de RvT. Vanuit het huidige bestuur van onderwijsgroep Primus stappen Marita Jansen en Gerlotte Majoor over naar de nieuwe RvT. Vanuit scholennetwerk De Basis nemen Allard Zandstra en Maaike Huisman plaats in de eerste RvT van de holding.

openbaar-scholennetwerk-de-basis

In de toekomst is het mogelijk dat meerdere organisaties voor onderwijs en kindvoorzieningen gaan samenwerken in de holding.

Knowledge for All

Hogescholen en universiteiten presenteren Visie Global Development

Nederlandse hogeronderwijsinstellingen zien voor zichzelf een grotere rol weggelegd bij ontwikkelingssamenwerking. In ontwikkelingslanden en opkomende economieën is er een groeiende vraag naar kennis en hoger onderwijs. Voor een snelle uitbreiding van de hoger onderwijs- en onderzoekscapaciteit in deze landen is steun vanuit andere landen zeer welkom. Nederlandse universiteiten en hogescholen spelen hier op in en vragen de Nederlandse overheid daarom om kennis prominenter aan bod te laten komen bij ontwikkelingssamenwerking. Dat staat in de ‘Visie Global Development’ die de Vereniging Hogescholen en VSNU op 10 november hebben aangeboden aan het ministerie van Buitenlandse Zaken.

gd

Met deze visie laten kennisinstellingen zien dat zij in samenwerking met EP-Nuffic willen inspelen op het veranderde ontwikkelingssamenwerkingsbeleid ‘van hulp naar handel’. Buitenlandse Zaken heeft de visie verwelkomd en onderstreept het belang van groei in ontwikkelingslanden: alleen zo kunnen de mondiale problemen worden aangepakt.

Samen kennis creëren
Global development en de Sustainable Development Goals van de VN vragen om een gezamenlijke aanpak van de mondiale vraagstukken die ons allemaal aangaan, zoals voedselzekerheid, migratie en klimaatverandering. Deze vraagstukken kun je niet oplossen door eenzijdig kennis te zenden. Bovendien kan Nederland ook veel leren van de kennis en knowhow in andere landen. Universiteiten en hogescholen willen daarom langdurige samenwerkingen aangaan, waarin gezamenlijkheid centraal staat; de instellingen vinden het belangrijk om dit niet op eigen houtje, maar juist met bedrijven, overheid en publieke organisaties te doen.

knowledge

Langdurige samenwerking centraal
Binnen de huidige NICHE en NFP programma's van EP-Nuffic voeren kennisinstellingen al projecten in ontwikkelingslanden uit. Het programma kent kortstondige projecten, waarin Nederlandse experts in ontwikkelingslanden vooral kennis brengen. Samen met de hogescholen en universiteiten denkt EP-Nuffic nu na over innovatieve vormen van capaciteitsopbouw: in het project Innocap, waaraan ik leiding geef. Via dit Innocap-programma wordt aangesloten bij de behoeften van de partnerlanden en de nieuwe beleidsdoelen van Nederland, daarnaast maakt het langdurige samenwerking tussen verschillende partners mogelijk. Instellingen komen hiermee ook tegemoet aan de toenemende vraag van studenten om tijdens de opleiding een concrete bijdrage te leveren aan activiteiten die een social responsibility en global citizenship karakter hebben.
Een andere oproep van hogescholen en universiteiten is om kennisinstellingen intensiever te betrekken bij handelsmissies, zodat de samenwerking tussen instellingen met middeninkomenslanden verbetert.

Lees meer:
capaciteitsversterking-door-onderwijs-def10nov2015

Noordelijk toezicht

Seminar Toezichthouders in Leeuwarden

prolf3

Weet u niet precies waar de rol van uw interne toezichthouder begint en eindigt? En waar die van u? Komt het weleens voor dat u op elkaars stoel zit? Dan bent u niet de enige. Op 27 oktober gingen 90 deelnemers, zowel bestuurders als toezichthouders, uit Noord-Nederland hierover met elkaar in gesprek. De organisatie was in handen van de PO Raad en stichting Proloog Leeuwarden.

De tien geboden voor governance
Bart de Lange, governance expert, ging in zijn inleiding in op hoe het intern toezicht in het po ervoor staat en gaf een korte beschrijving van de rollen van bestuur en toezicht. Hierbij gebruikte hij een analysemodel en een 10-punten-model waarin hij problemen die hij als adviseur veel tegenkomt samenvat. Te denken valt aan gebrekkige kennis van governance, verschil in rolopvatting in Raad van Toezicht of tussen bestuur en toezicht maar ook persoonlijke overtuigingen die goed functioneren in de weg staan. Deze punten geven de toezichthouders handvatten om hun eigen functioneren tegen het licht te houden. Ook gaf De Lange tips over de relatie met het bestuur. Hoe kun je als toezichthouder richting geven aan het proces, en hoe voer je het lastige gesprek met het bestuur als je daarin verschilt van mening.

dscn0684

Goede gesprekken
In de workshops kwam het rapport van de commissie Meurs aan de orde. In de door mij begeleide workshop werd gediscussieerd over wat zowel bestuurders als toezichthouders nodig hebben om de bestuurlijke taak en de bestuurlijke opgave uit te voeren. Wat zijn de voorwaarden en welke vragen moeten er worden gesteld? Ook de relatie van verzelfstandigd openbaar onderwijs met de gemeente kwam aan de orde.
De middag deed veel stof opwaaien en zorgde voor goede gesprekken tussen de aanwezige toezichthouders en bestuurders. De organisatie kijkt terug op een nuttige en gezellige kennismaking en uitwisseling van ervaringen tussen bestuurders en toezichthouders.

Wilt u ook in samenwerking met de PO-Raad een bijeenkomst organiseren over de inrichting van het intern toezicht en de relatie met het bestuur? --> j.dijkstra@poraad.nl.

Kids en Krimp

Toekomstbestendige scholen en kinderopvang

Zeeuws Vlaanderen wordt aangemerkt als ‘topkrimpregio’. In de periode tot aan 2021 wordt een daling verwacht van het aantal leerlingen van 40%. Dit is te wijten aan demografische oorzaken en weglek van leerlingen naar België.

Onder leiding van de Onderwijs Autoriteit Zeeland zijn de drie gemeenten Terneuzen Hulst en Sluis, de vijf besturen primair onderwijs en de drie kinderopvangorganisaties aan de slag gegaan om dit vraagstuk aan te pakken.

kidsbus

Voorop staat het zorgen voor toekomstbestendige kindvoorzieningen. Doelstellingen zijn:

  1. Goede spreiding van het aanbod met oog voor bereikbaarheid, kwaliteit, duurzaamheid en betaalbaarheid van scholen en opvang.
  2. Transitie van 63 basisscholen naar 35 basisscholen in een periode van 8 jaar.
  3. De ontwikkeling van samenwerkingsscholen en Integrale Kind Centra (IKC’s).
  4. Realisatie van startgroepen in de regio: goedkopere voorschoolse voorzieningen.
en-verder.preview

Voor de komende maanden zal ik de rol vervullen van regionaal procesbegeleider. Kern is om vóór 1 januari 2017 een stevige impuls te geven aan het in de praktijk brengen van de voornemens binnen de vier doelstellingen in elk van de drie gemeenten.

zv

Het project is onderdeel van een landelijke strategie van het Ministerie van OCW om kwaliteit en toegankelijkheid veilig te stellen in alle Nederlandse krimpregio’s.

Brain Gain

Innocap & Afrikadag 2015

Locatie: Koninklijk Instituut voor de Tropen - KIT - in Amsterdam

15-057-evs_afrika_banner-667x280px-72-dpi

Een van de workshops wordt gegeven door EP Nuffic. Deze organisatie voert voor het ministerie van Buitenlandse Zaken programma's uit die studenten een studiebeurs aanbieden en het hoger onderwijs als geheel versterken. Het NFP-programma biedt professionals uit onder andere Afrika de kans via een kortlopend studieprogramma in Nederland kennis op te doen. Het NICHE-programma ondersteunt capaciteitsopbouw in het hoger onderwijs, door opleidings- en trainingscapaciteit in een aantal focuslanden duurzaam te versterken.

Op dit moment wordt volop nagedacht over de manier om deze programma's in de toekomst verder vorm te geven. Daarin werk ik voor EP Nuffic mee in het project Innocap. In de workshop op de Afrikadag. wordt ruim baan gegeven aan het publiek: wat zijn goede ideeën over de programma's voor de komende jaren? Ook vertellen drie studenten uit Afrika over hun ervaringen met studeren in Nederland. Twee experts gaan in op de mogelijkheden van het internationaliseren van onderwijs.

  • Op wat voor manier kan kenniscirculatie in de toekomst vorm krijgen?
  • Hoe voorkomen we een braindrain?
  • Welke rol kan het bedrijfsleven spelen? &
  • Welke concrete ideeën bestaan er voor nieuwe vormen van samenwerking?
day1_assembling_23

De organisatie van de Afrikadag, het grootste evenement in Nederland op het gebied van Afrika en internationale samenwerking, ligt bij de Foundation Max van der Stoel. De Afrikadag is een jaarlijks terugkerend evenement met ruim 1200 bezoekers, 150 gastsprekers uit het binnen- en buitenland en zo’n 100 vrijwilligers. Naast een uitgebreid cultuurprogramma gaan de bezoekers in tientallen politieke debatten, workshops en lezingen rechtstreeks in gesprek met politici, professionals en elkaar. Dit jaar onder meer met de Afrikaanse hoofdgast Makhtar Diop (vice president Wereldbank voor Afrika) en de Nederlandse ministers Ploumen, Asscher en Koenders.

Transitie Vensters

Beheer Vensters VO en PO naar Kennisnet

Vanaf 1 september 2015 beheert en ontwikkelt Kennisnet Vensters VO en PO. Dat gebeurt in opdracht van de VO Raad en de PO Raad. Kennisnet neemt de technische kant over van de stichting Schoolinfo. Beide Raden organiseren de aansturing van het project nu binnen de eigen organisaties, met behoud van kennis en expertise vanuit de bestaande teams. Samen met Alinda van Bruggen (WagenaarHoes) heb ik de uitvoering van deze transitie begeleid, in opdracht van de VO Raad en de PO Raad.

vensterskennisnet

Met de toepassing Vensters kunnen scholen zelf inzicht krijgen in prestaties en verbeteringen. Dat gebeurt op basis van een centraal beheerd systeem met schoolprestaties: ingedeeld op 21 belangrijke indicatoren zoals examen-/cito-cijfers, onderwijstijd, tevredenheid, veiligheid, personeel, financiën, veiligheid.

De beide Raden stellen zich tot doel om Scholenopdekaart nog beter bij de eisen en wensen van scholen en besturen te laten aansluiten. Ook is er het voornemen om te investeren in de bekendheid onder diverse stakeholders, zoals ouders, media, politiek.

vittra-school-brotorp_photo_kimwendt-11

Ouders en anderen die meer informatie willen hebben over basis- of middelbare scholen in de buurt kunnen op scholenopdekaart.nl de resultaten bekijken en het verhaal achter de cijfers lezen.

1268649133

Alumni meeting UvA

15 september - Kring Amsterdamse Sociologen

Over het werk van sociologen in financiële instellingen: dat is het thema van de eerstvolgende bijeenkomst van de KAS: de kring van Amsterdamse sociologen, één van de alumni-netwerken van de Universiteit van Amsterdam.

uva_alumni_header

De KAS is nieuwsgierig naar de rol die sociologen (kunnen) spelen in financiële instellingen als banken, accountantskantoren, verzekeringsmaatschappijen. Dit in het licht van de rol van deze instellingen in de financiële crisis en/of de (voorzichtige) route naar economisch herstel.

Een drietal 'ervaringsdeskundigen' verzorgt inleidingen; ik lever ook een bijdrage vanuit onder meer de jaren bij Ernst & Young. De anderen zijn:

  • Maaike van Wissen-Buwalda, werkzaam als Manager HR Recruitment bij Van Lanschot Bankiers;
  • Jeroen van Muiswinkel, werkzaam als Business Developer Sustainability Grootbedrijf bij de Rabobank.

Welke vragen stelt de KAS centraal:

  • hoe is gereageerd op de externe kritiek?
  • kon je daarin iets met je 'sociologische bagage'?
  • welke veranderingen realiseren deze instellingen?
  • wat gebeurt er met de besturing en de control?
  • wat zijn de consequenties voor het vakmanschap?
geldkraan-gaat-open

Innovatie in Finance

6 oktober 2015 Jaarcongres Finance in Onderwijs

De volgende editie vindt plaats in Congrescentrum Figi Zeist. Titel van de dag is 'Van budgetteren naar innoveren: de nieuwe rol van de financieel manager".

140115-aulav-01

De dag is opgebouwd vanuit een aantal centrale key notes. Onder meer met Didier Dohmen, bestuurder van BOOR Rotterdam en Jan Lintsen, bestuurder van de Haagse Hogeschool.

Ik verzorg de key note na de lunch onder de noemer Financial controlling in functie van Goed Onderwijs – What Else?!
Financial controlling in onderwijs- en onderzoeksinstellingen moet onderdeel zijn van ‘total business control’. Kwaliteit gaat vooraf aan continuïteit. Onderwijskundige keuzes moeten vele malen hechter vervlochten raken met de financiële impact ervan. Dat besef is niet voorbehouden aan schoolbestuurders en hun adviseurs. De kunst wordt het echt te verankeren in het dagelijks handelen van de decentrale managers, directeuren, teamleiders en docenten. Kortweg, weg met het kolom denken! Permanent, intensief en normatief contact tussen financials en onderwijsmakers is gevraagd!

Verspreid over de dag zijn daarnaast zes interactieve workshops met praktijkcases dwars door de onderwijskolommen heen. Daarin worden innovatieve aanpakken behandeld door controllers, bestuurders, consultants en informatiespecialisten.

financial-literacy-2

Voor meer informatie of uw inschrijving:

http://www.financeinhetonderwijs.nl

Cortenbosch op koers

“De school is op de goede weg en we zijn onder de indruk van de stappen die zijn gezet sinds de zomer van 2014. We hebben vertrouwen in de gekozen richting en de aansturing door de schoolleiding.”
Dat oordeel kreeg Veluws College Cortenbosch bij een tussentijds kwaliteitsonderzoek (TKO) van de Onderwijs Inspectie in het voorjaar van 2015. VC Cortenbosch is een VMBO vestiging in Apeldoorn met ruim 1100 leerlingen. Na onderzoek in 2013 en 2014 constateerde de Inspectie van het Onderwijs dat de leerwegen kader en gemengd theoretisch zeer zwak waren.

Docenten, teamleiders en directie werken hard aan de verbeteringen. In de periode voorjaar 2014-voorjaar 2015 heb ik ondersteund als projectleider van het Verbeterplan. Tevens is invulling gegeven, gedurende de laatste zes maanden in deze periode, aan de rol van interim directeur van de school.

Op elk van de toezichtsaspecten van de Inspectie zijn resultaten en actieplannen doorgevoerd. Het gaat dan om de sturing op: opbrengsten, leskwaliteit, leerling ondersteuning en kwaliteitszorg. De organisatiestructuur van de school is omgezet naar een eenvoudiger model met kleinere eenheden voor leerlingen en medewerkers. De communicatie en de samenwerking met ouders, leerlingen en medewerkers is opnieuw ingericht.

weg1

De school is erin geslaagd, na deze periode, een aantal aanwijsbare resultaten te realiseren :

  1. Meer grip op- en een positieve lijn in de tussentijdse opbrengsten.
  2. Toename van de leskwaliteit.
  3. Verscherpt inzicht in leerling behoeften en verbeterde uitvoering van de ondersteuning.
  4. Kwaliteitszorg en organisatie: fundering gelegd voor een effectiever schoolorganisatie, transparanter communicatie en resultaatsturing op het primaire proces.

De kwaliteitsverbetering moet nu verder worden doorgezet. Hiermee is echter al een noodzakelijke basis gelegd voor het doorvoeren hiervan in het verdere verloop van 2015 en 2016, onder leiding van de inmiddels nieuw aangetreden vestigingsdirecteur.

bkivnmviaaesljg

Aid Trade & Kennis

Seminar 21 april - Innovatie Capaciteitsopbouw

Op 21 april 2015 organiseerde EP-Nuffic de bijeenkomst perspectief voor capaciteitsopbouw in De Munt Utrecht.

img_0816

Tijdens deze bijeenkomst ging EP Nuffic samen met partners uit het Nederlandse hoger onderwijsveld op zoek naar de kansen voor innovatief ingerichte programma’s voor capaciteitsversterking voor de komende jaren. Welke kansen zien we tegen de achtergrond van het nieuwe buitenlandbeleid? Welke lessen en ervaringen uit de huidige praktijk kunnen we nu al noemen die daarmee in verbinding staan? Hoe kunnen die gezamenlijke ervaringen optimaal worden benut bij nieuwe en andere vormen van capaciteitsopbouw?

Deze april-conferentie was het startpunt voor het vinden van praktische antwoorden op deze vragen. In het najaar vindt een vervolg conferentie plaats met bestuurders van kennisinstellingen, overheden en nationaal en internationaal bedrijfsleven. EP-Nuffic zal deze najaarsbijeenkomst in 2015 samen met de VSNU en Vereniging Hogescholen organiseren.

Beide conferenties dragen bij aan het starten van een tweejarige Innovatieruimte 2015-2017 waarin geëxperimenteerd wordt met nieuwe vormen van capaciteitsopbouw: eerst vanuit Ethiopië en Bangladesh maar ook vanuit andere regio’s. Ik ondersteun EP-Nuffic in de startfase van dit project. Capaciteitsversterking in nieuw perspectief past voor EP Nuffic nadrukkelijk binnen de Hulp & Handel agenda: onderwijs als motor voor duurzame versterking van economische ontwikkeling.
Hier vindt u een impressie van het seminar in De Munt.

mots-nuffic-21-april-def

Onderwijsinterventies als motor vanuit de lijn Aid én Trade spitsen zich vooral toe op de vier thema's: food - water - sexual health - safety & order. Hier een originele aanpak in Benin.

Professionaliteit!

Op donderdagavond 16 april organiseerde ik met WagenaarHoes Organisatieadvies alweer het derde goede gesprek voor bestuurders van koepels uit het primair onderwijs.

Thema: professionaliteit. Hoe borg je professioneel handelen van bestuur, directies, leraren en bedrijfsbureau. Waar organiseer je als bestuurder, waar verleid je en waar laat je het aan de professional zelf!

vergadering

Jan Willem Kradolfer, vennoot WagenaarHoes en voorzitter OOA, was gastspreker: waarom eigen leiderschap nodig is, in de klas en in de bestuurskamer, en niet zozeer management...

Het was een mooie bijeenkomst in Driebergen onder het licht van een prachtige lentedag.

Bestuurders vertelden elkaar welke interventies ze plegen, waar de dilemma’s zitten en hoe groot de uitdaging is om zichzelf en anderen te brengen en te houden op het niveau van ‘reflective practitioners’.

Het onderwijs vraagt om gedreven mensen die vanuit de relatie met leerlingen elke dag het beste uit zichzelf willen halen, zodat de kinderen optimaal kunnen leren. Cheek to cheek maar ook met de nodige professionele distantie, reflectief en analytisch vermogen naast alle dadendrang.

kidspobestuurders

Het vierde goede gesprek zal plaats vinden begin 2015.

onderwijs-foto-hart-haarlem

ROA & Minister OCW

Moderne, gezonde en lerende onderwijsorganisaties

552e64790a826-beter

Een werkgroep van de Raad van Organisatieadviesbureaus (ROA) schreef een artikel in Management & Consulting. De werkgroep bestond uit adviseurs van verschillende kantoren: Arjan van Venrooy, Nico Verbeij,Jan-Willem van Stijn, Johan van Triest, Peter Loonen, Maartje van Rossum en Hans van Gansewinkel.

Het onderwijs moet in een tijd van bezuinigingen op zoek naar verbetering en vernieuwing. Dat betekent:

  • maatwerkleerroutes
  • een goed inzicht in de talentontwikkeling
  • ruimte voor alle talenten
  • een slim gebruik van ICT

Dat kan alleen door het vergroten van het zelforganiserend en lerend vermogen van de professionele docent in een lerende onderwijsinstelling. Om deze majeure verbetering van het onderwijs te bereiken is er behoefte aan een aantal nieuwe principes over hoe we het onderwijs in Nederland moeten organiseren.

download-m-c-logo
  • Weg van het Tayloriaanse systeem. Het onderwijs is nog teveel georganiseerd volgens het Tayloriaanse model van geslotenheid, vaste patronen en “one size fits all”. Dat model is in de complexe omgeving waarin onderwijsinstellingen opereren niet langer houdbaar.
  • Een integrale veranderaanpak van binnenuit. In alle lagen van de onderwijsinstelling moet verandering plaatsvinden: op docentniveau, teamniveau, managementniveau en bestuursniveau. Deze verandering moet van binnenuit komen: uitgaan van het zelforganiserend vermogen van onderwijsinstellingen en professionals.
  • Trustbased. Het uitgaan van het zelforganiserend vermogen van onderwijsinstellingen en professionals vereist vertrouwen. We moeten weg van de afrekencultuur. Inzicht in cijfers en resultaten over hoe scholen het doen, leidt tot inzichten om van te leren en te verbeteren, niet om af te rekenen. De onderwijsprofessionals moeten weer een gevoel van eigenaarschap van de onderwijsinstelling krijgen.
  • Hanteer een helder en eenvoudig toekomstbeeld. Dat toekomstbeeld moet gaan over talentontwikkeling en maatwerk en het continu verbeteren van de dagelijkse onderwijspraktijk. Een belangrijke driver hiervoor is de passie van de onderwijsprofessionals.
  • Vasthoudendheid: werk gedisciplineerd aan een verandering en neem daarvoor de tijd. Een verandering heeft tijd nodig om te beklijven en om de opbrengsten ook daadwerkelijk te verzilveren.

Texel bouwt

Versterking beroepsonderwijs

strandkor-texel

Op 17 maart 2015 besloot de Gemeenteraad van Texel om werk te maken van de mogelijkheden om het beroepsonderwijs toekomstbestendiger te maken:

  • gezamenlijke MBO opleidingstrajecten voor grotere Texelse sectoren in tenminste bouw, horeca, handel, groen en toerisme/sport;
  • de inrichting van een schakel- en oriëntatiepunt voor leerlingen, ouders, bedrijven en onderwijs;
  • versterking beroepsrichtingen vmbo van de eigen OSG De Hoge Berg samen met Scholen aan Zee;
  • echt trekkerschap mobiliseren voor de mogelijke komst van een (afdeling van een) hbo instelling;
  • het realiseren van concrete projecten vanuit de recent gestarte samenwerking met de Hanzehogeschool: stages, schoolkampen, projecten en experimenten/labs..

De basis voor het raadsbesluit werd gevormd door de door ons uitgevoerde quick scan naar de opties om de vraag van de Texelse arbeidsmarkt beter te bedienen vanuit het lokaal regionale beroepsonderwijs.

Gegeven de Texelse schaal volstaan klassieke oplossingen niet om de vastgestelde kansen in de praktijk van de grond te krijgen. Ondernemerschap en samenwerking tussen overheid, onderwijs en bedrijfsleven is nodig om te werken aan de bouw van sterkere beroepsopleidingen op de Texelse schaal.

texel_logo

De raad heeft ingestemd met het voorstel uit de quick scan om vanuit gezamenlijke regie van het Texels Ondernemers Platform (TOP), de gemeente en de OSG een project te starten voor de opstelling van een business case. Die moet de uitwerking bevatten, financieel en organisatorisch, van de in beeld gebrachte kansen.

Het project wordt uitgevoerd in de periode mei - september 2015. Daarna kunnen de meest haalbare verbeteringen voor sterker VMBO, MBO en HBO in de praktijk worden gebracht.

2e5a907d-5076-fe74-23fa-176de8bc6f39_thumb620